Η πιθανότητα αποχώρησης του Γιάννη Κωνσταντέλια από τον ΠΑΟΚ έχει εξελιχθεί μέσα σε λίγες ώρες σε πολύ περισσότερα από ένα μεγάλο μεταγραφικό θέμα. Ο 23χρονος μεσοεπιθετικός ταξίδεψε σήμερα το πρωί στη Γερμανία, με την Μπορούσια Ντόρτμουντ να βρίσκεται στην τελική ευθεία για την απόκτησή του και το συνολικό ύψος της συμφωνίας, μαζί με τα μπόνους, να τοποθετείται από τα γερμανικά δημοσιεύματα κοντά στα €30 εκατ. Μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής δεν είχε υπάρξει επίσημη ανακοίνωση ολοκλήρωσης της μεταγραφής, ωστόσο όλες οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πλέον πολύ κοντά σε συμφωνία.
Η εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια σε σημαντικό κομμάτι των οπαδών του ΠΑΟΚ. Η Θύρα 4 τοποθετήθηκε δημόσια υπέρ της παραμονής του ποδοσφαιριστή, ενώ την Κυριακή οργανωμένοι φίλοι της ομάδας βρέθηκαν στην Τούμπα ζητώντας επικοινωνία με τον Ιβάν Σαββίδη. Η αντίδραση δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ο Κωνσταντέλιας δεν είναι απλώς ένας από τους καλύτερους παίκτες του ρόστερ, αλλά ένας ποδοσφαιριστής που μεγάλωσε μέσα στον ίδιο τον οργανισμό, ταυτίστηκε με την ομάδα και εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα της σύγχρονης αγωνιστικής της ταυτότητας.
Από την πλευρά του φιλάθλου, επομένως, η απαίτηση είναι απολύτως κατανοητή: ένας σύλλογος που θέλει να διεκδικεί τίτλους και να ανεβαίνει επίπεδο στην Ευρώπη δεν μπορεί να αποχωρίζεται εύκολα τον καλύτερο ποδοσφαιριστή του. Ειδικά όταν πρόκειται για έναν παίκτη 23 ετών, με συμβόλαιο έως το 2029 και με σημαντικά περιθώρια περαιτέρω αγωνιστικής και εμπορικής ανάπτυξης. Μόλις το καλοκαίρι του 2025, άλλωστε, ο ΠΑΟΚ είχε επιλέξει να σταματήσει την τότε διαδικασία πώλησής του στη Στουτγκάρδη και να προχωρήσει στην επέκταση του συμβολαίου του.
Η σημερινή συζήτηση, όμως, δεν μπορεί να γίνει αποκλειστικά με ποδοσφαιρικούς όρους. Γιατί όταν μια πρόταση πλησιάζει τα €30 εκατ., το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσο σημαντικός είναι ο Κωνσταντέλιας για την ομάδα, αλλά πόσο σημαντικά είναι €30 εκατ. για την ίδια την οικονομική λειτουργία της ΠΑΕ ΠΑΟΚ.
Ο ΠΑΟΚ χρηματοδοτεί σημαντικό μέρος της λειτουργίας του από τις πωλήσεις
Η εικόνα που προκύπτει από τις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις της ΠΑΕ στο πρόσφατο αφιέρωμα του sportbiz.gr είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική. Στη χρήση 2024/25, ο ΠΑΟΚ εμφάνισε κύκλο εργασιών €40 εκατ., αυξημένο κατά 9,8%, με έσοδα €7,1 εκατ. από εισιτήρια, €3,2 εκατ. από τηλεοπτικά δικαιώματα, €12,7 εκατ. από χορηγίες και διαφημίσεις και €15,7 εκατ. από επιχορηγήσεις και συναφείς κατηγορίες. Πρόκειται για σημαντικό επίπεδο εσόδων για τα δεδομένα του ελληνικού ποδοσφαίρου, το οποίο όμως δεν αρκεί για να χρηματοδοτήσει το κόστος λειτουργίας της ομάδας.
Μόνο το κόστος λειτουργίας του ποδοσφαιρικού τμήματος στη συγκεκριμένη χρήση έφτασε τα €62,1 εκατ. και, όταν συνυπολογιστούν τα διοικητικά, τα έξοδα διάθεσης και οι υπόλοιπες λειτουργικές δαπάνες, ο ΠΑΟΚ εμφάνιζε ζημιά €31,2 εκατ. πριν από τα αποτελέσματα των συναλλαγών ποδοσφαιριστών. Η εικόνα άλλαξε χάρη στα €31,8 εκατ. λογιστικών κερδών από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, κυρίως δικαιωμάτων ποδοσφαιριστών, τα οποία κάλυψαν σχεδόν ολόκληρο το συγκεκριμένο κενό και οδήγησαν τελικά την ΠΑΕ σε οριακό καθαρό κέρδος €51,6 χιλ.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η κατάσταση των ταμειακών ροών. Μέσα στην ίδια περίοδο ο ΠΑΟΚ εισέπραξε €34,6 εκατ. από πωλήσεις ποδοσφαιριστών και πλήρωσε €8,9 εκατ. για αποκτήσεις, δημιουργώντας καθαρή μεταγραφική εισροή €25,8 εκατ. Την ίδια στιγμή, οι λειτουργικές ταμειακές εκροές της ΠΑΕ ήταν €23,9 εκατ. Με άλλα λόγια, στη συγκεκριμένη χρήση η θετική ροή από το μεταγραφικό ισοζύγιο ήταν εκείνη που χρηματοδότησε ουσιαστικά το ταμειακό έλλειμμα της καθημερινής λειτουργίας του συλλόγου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ΠΑΟΚ βρίσκεται σε οικονομικό αδιέξοδο. Αντίθετα, οι τελευταίες οικονομικές καταστάσεις δείχνουν σχετικά ισχυρότερη κεφαλαιακή θέση από αρκετούς ανταγωνιστές του, ενώ η ενίσχυση από τον μέτοχο στη συγκεκριμένη χρήση περιορίστηκε στα €2,1 εκατ. Σημαίνει όμως κάτι πολύ συγκεκριμένο για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί σήμερα η ΠΑΕ: η δημιουργία και πώληση ποδοσφαιρικής αξίας αποτελεί βασικό μέρος του χρηματοδοτικού της μοντέλου και όχι ένα περιστασιακό πρόσθετο έσοδο.
Τα δύο ερωτήματα για τον Κωνσταντέλια
Σε αυτό το σημείο πρέπει να διαχωριστούν δύο ερωτήματα που συχνά αντιμετωπίζονται σαν να είναι το ίδιο.
Το πρώτο είναι εάν ο ΠΑΟΚ θέλει να πουλήσει τον Κωνσταντέλια. Από καθαρά αγωνιστική σκοπιά, υπάρχουν πολλοί λόγοι για να μην το θέλει. Χάνει τον ποιοτικότερο και περισσότερο αναγνωρίσιμο ποδοσφαιριστή του, αποδυναμώνει το ρόστερ του και ταυτόχρονα αποχωρίζεται ένα πρόσωπο με ιδιαίτερα ισχυρή σύνδεση με την εξέδρα. Η παραμονή ενός τέτοιου παίκτη θα μπορούσε επίσης να λειτουργήσει ως ισχυρό μήνυμα αγωνιστικής φιλοδοξίας σε μια περίοδο κατά την οποία ο κόσμος ζητά από τον σύλλογο να κάνει το επόμενο βήμα.
Το δεύτερο ερώτημα, όμως, είναι εάν ο ΠΑΟΚ μπορεί να αρνηθεί μια πρόταση κοντά στα €30 εκατ.
Eδώ τα οικονομικά δεδομένα οδηγούν σε διαφορετική απάντηση.Ένα τέτοιο ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 75% ολόκληρου του ετήσιου κύκλου εργασιών των €40 εκατ. που εμφάνισε η ΠΑΕ στην τελευταία δημοσιευμένη χρήση. Είναι επίσης σχεδόν ίσο με τη ζημιά των €31,2 εκατ. που παρουσίαζε η λειτουργία της πριν από τις πωλήσεις ποδοσφαιριστών και μεγαλύτερο από τις λειτουργικές ταμειακές εκροές των €23,9 εκατ. που κλήθηκε να χρηματοδοτήσει μέσα στην ίδια χρονιά.
Υπάρχει επιπλέον μια σημαντική λογιστική διάσταση. Ο Κωνσταντέλιας είναι προϊόν των ακαδημιών του ΠΑΟΚ και επομένως η ΠΑΕ δεν έχει καταβάλει σημαντικό transfer fee για την απόκτησή του το οποίο να παραμένει προς απόσβεση στον ισολογισμό. Χωρίς να είναι γνωστοί αυτή τη στιγμή όλοι οι τελικοί όροι μιας ενδεχόμενης συμφωνίας –όπως τα μπόνους, οι προμήθειες, ο τρόπος πληρωμής ή ενδεχόμενο ποσοστό μεταπώλησης– μια πώληση τέτοιου μεγέθους μπορεί να δημιουργήσει εξαιρετικά υψηλό λογιστικό κέρδος για τον ΠΑΟΚ.
Μπορεί λοιπόν να πει «όχι»;
Θεωρητικά, φυσικά και μπορεί. Κάθε σύλλογος μπορεί να επιλέξει να διατηρήσει έναν ποδοσφαιριστή που δεσμεύεται με μακροχρόνιο συμβόλαιο και να απορρίψει ακόμη και μια πολύ μεγάλη προσφορά. Στην πράξη, όμως, μια τέτοια απόφαση δεν λαμβάνεται εκτός οικονομικού πλαισίου.
Για να μπορεί ο ΠΑΟΚ να απορρίπτει προτάσεις αυτού του μεγέθους χωρίς να διαταράσσεται η οικονομική του ισορροπία, θα πρέπει να αντικαταστήσει την αξία που σήμερα δημιουργεί από τις πωλήσεις με άλλες, περισσότερο επαναλαμβανόμενες πηγές εσόδων. Αυτό μπορεί να συμβεί μέσω σημαντικά υψηλότερων ευρωπαϊκών εσόδων, μεγαλύτερης εμπορικής ανάπτυξης, ενίσχυσης των εσόδων από το γήπεδο, περιορισμού του λειτουργικού κόστους ή μεγαλύτερης χρηματοδότησης από τον μέτοχο. Όσο αυτή η μετάβαση δεν έχει πραγματοποιηθεί, η πώληση σημαντικών παικτών παραμένει απαραίτητο μέρος της οικονομικής εξίσωσης.
Και εδώ βρίσκεται το δύσκολο σημείο στη σχέση μεταξύ της διοίκησης και του κόσμου. Για τον φίλαθλο, τα €30 εκατ. είναι το τίμημα για να χάσει η ομάδα τον καλύτερο ποδοσφαιριστή της. Για την ΠΑΕ, το ίδιο ποσό είναι συγκρίσιμο με ένα πολύ μεγάλο μέρος των χρηματοδοτικών αναγκών μιας ολόκληρης αγωνιστικής περιόδου. Οι δύο πλευρές κοιτούν την ίδια μεταγραφή, αλλά αξιολογούν δύο διαφορετικά πράγματα.
Με βάση λοιπόν το οικονομικό μοντέλο που ακολουθεί η ομάδα, ο ΠΑΟΚ δεν μπορεί να πει «όχι» σε μια πρόταση που πλησιάζει τα €30 εκατ. για τον Κωνσταντέλια. Όχι επειδή ο παίκτης δεν είναι αρκετά σημαντικός για να παραμείνει ή επειδή ένας σύλλογος πρέπει να πουλά κάθε φορά που εμφανίζεται μια μεγάλη πρόταση, αλλά επειδή τα σημερινά επαναλαμβανόμενα έσοδα της ΠΑΕ δεν επαρκούν για να χρηματοδοτήσουν από μόνα τους το επίπεδο δαπανών που απαιτεί ο πρωταθλητισμός.
