Ο Δρ Κωνσταντίνος Χαλιορής είναι Οικονομολόγος, με PhD στη Βιώσιμη Ανάπτυξη από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και ακαδημαϊκό/ερευνητικό ενδιαφέρον γύρω από την πολιτιστική πολιτική, τη βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη, τη διαχείριση αθλητικών υποδομών και τη σύνδεση μεγάλων εγκαταστάσεων με την κοινωνική και οικονομική ζωή.
Από το 2020 κατέχει τη θέση του Συντονιστή Γενικού Διευθυντή του Ολυμπιακού Αθλητικού Κέντρου Αθηνών «Σπύρος Λούης», έχοντας την ευθύνη στρατηγικού συντονισμού και διαχείρισης του μεγαλύτερου αθλητικού συγκροτήματος της χώρας. Στο ίδιο διάστημα, το ΟΑΚΑ βρίσκεται σε εκτεταμένη διαδικασία αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των υποδομών του, με έργα που χρηματοδοτούνται εν μέρει από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Προηγουμένως διετέλεσε Πρόεδρος του Εθνικού Αθλητικού Κέντρου Αγίου Κοσμά, ενώ συμμετέχει σε επιτροπές και ομάδες εργασίας της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού για θέματα υγειονομικών πρωτοκόλλων και αθλητικών εγκαταστάσεων. Το ερευνητικό του έργο περιλαμβάνει δημοσιεύσεις και μελέτες για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την πολιτιστική συμμετοχή, τον βιώσιμο τουρισμό και τη μετα-ολυμπιακή βιωσιμότητα μεγάλων αθλητικών υποδομών.
S.B.: Το ΟΑΚΑ βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε μια μεγάλη φάση αλλαγής. Αν έπρεπε να περιγράψετε με λίγες λέξεις τη μετάβαση που επιχειρείται σήμερα, ποια θα ήταν αυτή;
Αν έπρεπε να συνοψίσω τη μετάβαση που συντελείται σήμερα στο ΟΑΚΑ, θα έλεγα ότι πρόκειται για τη μετάβαση από ένα εμβληματικό Ολυμπιακό συγκρότημα του παρελθόντος σε έναν ζωντανό οργανισμό του μέλλοντος. Από έναν χώρο που συμβόλιζε μια κορυφαία εθνική στιγμή, σε έναν χώρο που φιλοδοξεί να παράγει καθημερινά αξία για την κοινωνία, την οικονομία, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό και να διεκδικήσει νέες κορυφές.
Το ΟΑΚΑ δεν είναι απλώς ένα σύνολο εγκαταστάσεων. Είναι ένας τόπος συλλογικής μνήμης, ένα εθνικό τοπόσημο που συνδέεται με μερικές από τις πιο φωτεινές στιγμές της σύγχρονης Ελλάδας. Είναι το σημείο όπου η χώρα απέδειξε ότι μπορεί να σχεδιάζει, να υλοποιεί και να πρωταγωνιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πρόκληση για κάθε μεγάλο σύμβολο είναι να μην εγκλωβιστεί στο παρελθόν του.
Η δική μας φιλοδοξία είναι να μετατρέψουμε αυτή την κληρονομιά σε κινητήριο δύναμη για το μέλλον. Να δημιουργήσουμε το μεγαλύτερο Ολυμπιακό Αστικό Πάρκο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Έναν χώρο που θα λειτουργεί 365 ημέρες τον χρόνο, θα εξυπηρετεί εκατομμύρια πολίτες και επισκέπτες, θα φιλοξενεί αθλητικές, πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες και θα αποτελεί σημείο αναφοράς για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη σύγχρονη αστική εμπειρία.
Στην πραγματικότητα, δεν αναβαθμίζουμε απλώς υποδομές. Επαναπροσδιορίζουμε τον ρόλο του ΟΑΚΑ στον 21ο αιώνα. Χτίζουμε μια νέα εθνική κληρονομιά που θα μετριέται όχι μόνο από όσα θυμόμαστε, αλλά κυρίως από όσα θα δημιουργήσουμε τις επόμενες δεκαετίες.
S.B.: Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία όταν αναλάβατε τη διοίκηση ενός τόσο σύνθετου αθλητικού συγκροτήματος;
Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν ότι έπρεπε να αντιμετωπίσουμε ταυτόχρονα τρεις διαφορετικές πραγματικότητες: το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.
Το παρόν εξυπηρετεί χιλιάδες αθλητές, συλλόγους, οικογένειες και πολίτες. Και το μέλλον απαιτούσε τη διαμόρφωση ενός εντελώς νέου στρατηγικού μοντέλου ανάπτυξης.
Το ΟΑΚΑ δεν είναι απλώς ένα στάδιο. Είναι μια μικρή πόλη. Διαθέτει σύνθετες τεχνικές υποδομές, μεγάλα ενεργειακά φορτία, απαιτητικά ζητήματα ασφάλειας και πολλαπλές ομάδες χρηστών με διαφορετικές ανάγκες και προσδοκίες.
Η πραγματική πρόκληση ήταν να περάσουμε από τη λογική της διαχείρισης εγκαταστάσεων στη λογική της διοίκησης ενός δημόσιου οργανισμού στρατηγικής σημασίας. Να αντιμετωπίσουμε το ΟΑΚΑ όχι ως ένα σύνολο κτιρίων που χρειάζονται συντήρηση, αλλά ως ένα εθνικό περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης, εξωστρέφειας και κοινωνικής συνοχής.
S.B.: Το ΟΑΚΑ είναι ένας χώρος με τεράστιο συμβολικό βάρος για τον ελληνικό αθλητισμό. Πόσο εύκολο είναι να περάσει από το «Ολυμπιακό legacy» σε ένα σύγχρονο, βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας;
Η μετάβαση αυτή είναι ίσως το μεγαλύτερο στοίχημα κάθε Ολυμπιακής εγκατάστασης στον κόσμο. Η ιστορία δείχνει ότι τα μεγάλα Ολυμπιακά έργα είτε μετατρέπονται σε καταλύτες ανάπτυξης είτε παραμένουν δέσμια της ίδιας τους της ιστορίας.
Το ΟΑΚΑ διαθέτει ένα τεράστιο συμβολικό κεφάλαιο. Δεν είναι όμως αρκετό να διαχειριζόμαστε τη μνήμη των Αγώνων του 2004. Οφείλουμε να δημιουργήσουμε τη νέα κληρονομιά των επόμενων γενεών.
Μελετούμε συστηματικά τα παραδείγματα του Λονδίνου, της Βαρκελώνης και του Παρισιού. Κοινός παρονομαστής όλων είναι ότι αντιμετώπισαν την Ολυμπιακή κληρονομιά όχι ως μνημείο του παρελθόντος αλλά ως επένδυση στο μέλλον.
Αυτό ακριβώς επιδιώκουμε και εμείς. Να μετατρέψουμε το ΟΑΚΑ σε ένα διεθνές παράδειγμα Olympic Legacy Transformation. Σε έναν χώρο που θα συμβολίζει όχι μόνο τι πετύχαμε κάποτε, αλλά κυρίως τι μπορούμε να πετύχουμε από εδώ και πέρα.
S.B.: Συχνά στην Ελλάδα μιλάμε για τις μεγάλες αθλητικές εγκαταστάσεις κυρίως ως κόστος. Μπορεί ένα συγκρότημα όπως το ΟΑΚΑ να λειτουργήσει και ως παραγωγικό περιουσιακό στοιχείο για το Δημόσιο;
Απολύτως. Και πιστεύω ότι αυτή η αλλαγή αντίληψης είναι καθοριστική για το μέλλον των μεγάλων δημόσιων υποδομών.
Η σύγχρονη διεθνής προσέγγιση δεν αξιολογεί τέτοιες εγκαταστάσεις μόνο με βάση το κόστος λειτουργίας τους. Τις αξιολογεί με βάση τη συνολική αξία που δημιουργούν. Με βάση το οικονομικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα που επιστρέφουν στην κοινωνία.
Κάθε μεγάλη αθλητική διοργάνωση, κάθε διεθνής συναυλία, κάθε πολιτιστική παραγωγή ή συνέδριο δημιουργεί οικονομική δραστηριότητα που διαχέεται στον τουρισμό, στη φιλοξενία, στις μεταφορές, στο λιανεμπόριο και στις υπηρεσίες.
Το ΟΑΚΑ μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ισχυρός οικονομικός πολλαπλασιαστής για την Αττική και την Ελλάδα. Ως ένας μηχανισμός παραγωγής δημόσιας αξίας. Ως ένα στρατηγικό δημόσιο κεφάλαιο που δημιουργεί ανάπτυξη, απασχόληση, διεθνή προβολή και κοινωνικό όφελος.
Η συζήτηση, επομένως, δεν πρέπει να αφορά μόνο το κόστος συντήρησης. Πρέπει να αφορά τη συνολική αξία που μπορεί να παραχθεί για τη χώρα.
S.B.: Ποιο είναι σήμερα το βασικό οικονομικό μοντέλο του ΟΑΚΑ;
Το σύγχρονο οικονομικό μοντέλο βασίζεται στη διαφοροποίηση και στην ανθεκτικότητα. Οι επιτυχημένοι διεθνείς οργανισμοί δεν εξαρτώνται από μία μόνο πηγή εσόδων. Δημιουργούν ένα πολυδιάστατο οικοσύστημα δραστηριοτήτων που διασφαλίζει βιωσιμότητα και προσαρμοστικότητα.
Η στρατηγική μας περιλαμβάνει την ανάπτυξη αθλητικών διοργανώσεων, διεθνών γεγονότων, πολιτιστικών παραγωγών, συναυλιών, εταιρικών εκδηλώσεων, χορηγιών, στρατηγικών συνεργασιών, ψηφιακών υπηρεσιών και νέων μορφών αξιοποίησης του ιδιαίτερα ισχυρού brand του ΟΑΚΑ.
Ο στόχος δεν είναι απλώς η αύξηση των εσόδων. Είναι η δημιουργία ενός μοντέλου που θα ενισχύει την οικονομική αυτοδυναμία του οργανισμού, θα μειώνει την εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες και θα επιτρέπει τη συνεχή επένδυση στις υποδομές και στις υπηρεσίες προς τους πολίτες.
S.B.: Πώς βρίσκει κανείς την ισορροπία ανάμεσα στην εμπορική αξιοποίηση και τον δημόσιο χαρακτήρα του ΟΑΚΑ;
Η ισορροπία αυτή αποτελεί τον πυρήνα της στρατηγικής μας. Το ΟΑΚΑ ανήκει στους πολίτες και αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο.
Η εμπορική αξιοποίηση δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Είναι εργαλείο. Είναι ο μηχανισμός που μας επιτρέπει να διατηρούμε υψηλού επιπέδου υπηρεσίες, ασφαλείς εγκαταστάσεις και διαρκή αναβάθμιση των υποδομών.
Στόχος μας είναι κάθε εμπορική δραστηριότητα να ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα του χώρου και όχι να τον περιορίζει. Να δημιουργεί πρόσθετους πόρους που θα επιστρέφουν στην κοινωνία μέσα από καλύτερες υπηρεσίες, μεγαλύτερη προσβασιμότητα και υψηλότερη ποιότητα εμπειρίας για όλους τους πολίτες.
Το μέλλον των δημόσιων υποδομών δεν βρίσκεται στη σύγκρουση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού. Βρίσκεται στη δημιουργική σύνθεση που παράγει αξία για όλους.
S.B.: Πόσο δύσκολο είναι να λειτουργεί το ΟΑΚΑ την ώρα που αλλάζει;
Πρόκειται ίσως για τη μεγαλύτερη διαχειριστική άσκηση που έχει πραγματοποιηθεί στο συγκρότημα μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Υλοποιούμε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει ζητήματα ασφάλειας, αποκατάστασης, ανακαίνισης, ενεργειακής αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού. Ταυτόχρονα, όμως, το ΟΑΚΑ παραμένει ανοιχτό και λειτουργικό για τους χιλιάδες ανθρώπους που το χρησιμοποιούν καθημερινά.
Συχνά χρησιμοποιώ έναν συμβολισμό: είναι σαν να αλλάζεις τον κινητήρα ενός αεροσκάφους ενώ βρίσκεται σε πτήση. Απαιτεί εξαιρετικό συντονισμό, ακρίβεια, ευθύνη και προσήλωση στον στόχο.
Αυτή η πρόκληση, όμως, αποδεικνύει και τη δυναμική του οργανισμού. Γιατί καταφέρνουμε να μετασχηματίζουμε το ΟΑΚΑ χωρίς να διακόπτουμε τον κοινωνικό και αθλητικό του ρόλο.
S.B.: Ποια έργα θεωρείτε πιο κομβικά για την επόμενη μέρα του ΟΑΚΑ;
Τα σημαντικότερα έργα δεν είναι απαραίτητα τα πιο εντυπωσιακά. Είναι εκείνα που δημιουργούν ανθεκτικότητα για τις επόμενες δεκαετίες.
Η στατική θωράκιση, η ενεργειακή αναβάθμιση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η προσβασιμότητα, η αναβάθμιση των δημόσιων χώρων και η ενίσχυση του πρασίνου αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις που επηρεάζουν τη συνολική εμπειρία των πολιτών και τη βιωσιμότητα του οργανισμού.
Δεν χτίζουμε απλώς καλύτερα κτίρια. Χτίζουμε καλύτερες εμπειρίες, μεγαλύτερη λειτουργική ανθεκτικότητα και υψηλότερη αξία για τη χώρα.
S.B.: Σε επίπεδο βιωσιμότητας και ενεργειακής απόδοσης, πόσο μπορεί να αλλάξει το αποτύπωμα ενός τόσο μεγάλου συγκροτήματος;
Η βιωσιμότητα δεν αποτελεί πλέον μόνο περιβαλλοντική υποχρέωση. Αποτελεί στρατηγική επιλογή και οικονομική αναγκαιότητα.
Οι υποδομές του μέλλοντος θα αξιολογούνται όχι μόνο από το μέγεθός τους αλλά από την αποδοτικότητά τους. Από το πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιούν τους πόρους, πόσο περιορίζουν το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα και πόσο ανθεκτικές είναι απέναντι στις προκλήσεις της εποχής.
Φιλοδοξούμε το ΟΑΚΑ να αποτελέσει πρότυπο ESG υποδομής για την Ελλάδα. Να λειτουργεί με μετρήσιμους δείκτες ενεργειακής απόδοσης, ανθρακικού αποτυπώματος και βιωσιμότητας. Να αποτελέσει παράδειγμα για το πώς οι μεγάλες δημόσιες υποδομές μπορούν να συνδυάζουν περιβαλλοντική υπευθυνότητα και οικονομική αποτελεσματικότητα.
S.B.: Τι ρόλο μπορεί να παίξει το ΟΑΚΑ στην προσπάθεια της Αθήνας να σταθεί πιο ανταγωνιστικά στον ευρωπαϊκό χάρτη των μεγάλων events;
Καθοριστικό. Στη σύγχρονη εποχή οι πόλεις ανταγωνίζονται για ταλέντο, επενδύσεις, επισκέπτες και διεθνή γεγονότα. Η εικόνα μιας πόλης αποτελεί πλέον αναπτυξιακό εργαλείο.
Το ΟΑΚΑ μπορεί να λειτουργήσει ως η σημαντικότερη πλατφόρμα διεθνούς προβολής της Αθήνας. Ως η σκηνή πάνω στην οποία η χώρα θα παρουσιάζει τον καλύτερο εαυτό της στον κόσμο.
Κάθε μεγάλη διοργάνωση, κάθε διεθνής αγώνας, κάθε κορυφαία συναυλία ή πολιτιστικό γεγονός δημιουργεί πολλαπλασιαστικά οφέλη. Αυξάνει την επισκεψιμότητα, ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα, δημιουργεί θέσεις εργασίας και αναβαθμίζει τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας.
Το ΟΑΚΑ μπορεί να αποτελέσει τον βασικό κόμβο μέσω του οποίου η Αθήνα θα διεκδικήσει μια ακόμη ισχυρότερη θέση στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χάρτη των μεγάλων διοργανώσεων.
S.B.: Αν επιστρέφαμε στο ΟΑΚΑ σε πέντε χρόνια από σήμερα, ποια θα θέλατε να είναι η εικόνα του;
Θα ήθελα να αντικρίζουμε ένα ΟΑΚΑ που θα αναγνωρίζεται διεθνώς ως πρότυπο μεταολυμπιακής εξέλιξης και βιώσιμης ανάπτυξης. Έναν χώρο που θα συνδυάζει αθλητισμό, πολιτισμό, εκπαίδευση, καινοτομία, ψυχαγωγία και κοινωνική ζωή σε ένα ενιαίο οικοσύστημα.
Θα ήθελα να βλέπουμε ένα Ολυμπιακό Αστικό Πάρκο γεμάτο ζωή, ανοιχτό σε όλους, ενεργειακά αποδοτικό, ψηφιακά έξυπνο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο. Έναν χώρο που θα λειτουργεί με σαφείς δείκτες απόδοσης, αυξημένη επισκεψιμότητα, μεγαλύτερα ίδια έσοδα, μειωμένο ενεργειακό κόστος, μικρότερο ανθρακικό αποτύπωμα και αυξημένη διεθνή δραστηριότητα.
Πάνω απ’ όλα, όμως, θα ήθελα το ΟΑΚΑ να αποτελεί σημείο υπερηφάνειας για κάθε Έλληνα. Να είναι το μέρος όπου η Ελλάδα θα παρουσιάζει τον καλύτερο εαυτό της. Ένα εθνικό τοπόσημο που δεν θα θυμίζει μόνο τι πετύχαμε το 2004, αλλά θα αποδεικνύει καθημερινά τι μπορούμε να πετύχουμε τις επόμενες δεκαετίες.
Γιατί τελικά το μεγαλύτερο στοίχημα δεν είναι η ανακαίνιση ενός συγκροτήματος. Είναι η δημιουργία μιας νέας εθνικής κληρονομιάς. Και αυτό ακριβώς χτίζουμε σήμερα στο ΟΑΚΑ.
