Παναγιώτης Αλεξόπουλος (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου): Η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα στο επίκεντρο του σύγχρονου αθλητισμού

Ο Παναγιώτης Αλεξόπουλος είναι Καθηγητής στο Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού του Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Ιδρύματος. Διαθέτει αδιάλειπτη ακαδημαϊκή και επαγγελματική παρουσία από το 1987 και έχει διατελέσει Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Ανθρώπινης Κίνησης και Ποιότητας Ζωής για δύο συνεχόμενες θητείες. Διευθύνει το Εργαστήριο Διοίκησης Υπηρεσιών και Ποιότητας Ζωής (iSportManagement Lab), το οποίο υλοποιεί ερευνητικά έργα σχετικά με μεγάλες διοργανώσεις και την αξιοποίηση αθλητικών υποδομών.

Με αφορμή την κυκλοφορία του έκτου του βιβλίου τον Δεκέμβριο του 2025, «Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα στον Αθλητισμό», o Π. Αλεξόπουλος μας μίλησε για τα δομικά προβλήματα, τις σύγχρονες προκλήσεις και τις πραγματικές ευκαιρίες που διαμορφώνουν το αύριο του αθλητικού οικοσυστήματος στην Ελλάδα.

SB: Κύριε Αλεξόπουλε, ο ελληνικός αθλητισμός αντιμετωπίζει διαχρονικά ζητήματα βιωσιμότητας. Από τη δική σας ακαδημαϊκή σκοπιά, ποιο είναι το βασικότερο δομικό πρόβλημα στη λειτουργία των αθλητικών οργανισμών;

Π. Αλεξόπουλος: Το βασικότερο δομικό πρόβλημα είναι η απουσία μιας σταθερής, θεσμικά κατοχυρωμένης κουλτούρας διοίκησης, που να υπερβαίνει πρόσωπα, θητείες και συγκυρίες και να στηρίζεται σε διαδικασίες, δεδομένα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Πολλοί ελληνικοί αθλητικοί οργανισμοί – από τον ερασιτεχνικό σύλλογο μέχρι το επαγγελματικό σωματείο – λειτούργησαν ιστορικά με βάση το πάθος των παραγόντων, τον εθελοντισμό και τις επιχορηγήσεις, χωρίς να αναπτύξουν σε επαρκή βαθμό σαφή επιχειρηματικά μοντέλα, μετρήσιμους δείκτες απόδοσης και σύγχρονα πρότυπα διακυβέρνησης. Αυτό δημιουργεί εξάρτηση από τον «ισχυρό άνθρωπο» ή τον βασικό χορηγό, αποδυναμώνει τη θεσμική μνήμη και εμποδίζει τη συστηματική επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό, καινοτομία και ποιότητα υπηρεσιών. Η δική μου οπτική έχει διαμορφωθεί μέσα από 39 χρόνια παρουσίας στην εκπαίδευση και από μια πορεία που την τελευταία δεκαετία είναι αφιερωμένη στα ακαδημαϊκά και διοικητικά μου καθήκοντα στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. Έχοντας υπηρετήσει ως Κοσμήτορας και πλέον ως μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης, αλλά και κουβαλώντας την εμπειρία του γηπέδου ως προπονητής και ως σύμβουλος στον επαγγελματικό αθλητισμό, βλέπω τα ζητήματα όχι αφηρημένα, αλλά μέσα από την καθημερινή πραγματικότητα. Το νέο μου βιβλίο, το έκτο στη συγγραφική μου πορεία, είναι ακριβώς η προσπάθεια να μεταφραστεί αυτή η διαδρομή σε ένα εργαλείο για τις επόμενες γενιές στελεχών.

- Advertisement -

SB: Πώς μπορεί η επιστημονική γνώση στο sport management να μεταφραστεί σε πρακτικά εργαλεία για έναν σύλλογο που θέλει να περάσει από τη λογική της επιβίωσης στη λογική της ανάπτυξης;

Π.Α.: Η επιστημονική γνώση έχει αξία μόνο όταν μετατρέπεται σε τρόπο σκέψης και σε εργαλεία δράσης. Στο βιβλίο και στο εργαστήριο αξιοποιούμε κλασικές και σύγχρονες θεωρίες – από τη δημιουργική καταστροφή του Schumpeter μέχρι τη λογική των «jobs-to-be-done» – για να βοηθήσουμε τους οργανισμούς να κάνουν τρία συγκεκριμένα βήματα. Πρώτον, να πραγματοποιήσουν μια ειλικρινή και τεκμηριωμένη διάγνωση της κατάστασης, με εργαλεία όπως η ανάλυση SWOT και οι έρευνες ικανοποίησης. Δεύτερον, να διαμορφώσουν ένα ρεαλιστικό στρατηγικό και επιχειρησιακό σχέδιο, με ξεκάθαρο όραμα και μετρήσιμους στόχους. Τρίτον, να εγκαταστήσουν μηχανισμούς παρακολούθησης – δείκτες απόδοσης, απολογισμούς, διαδικασίες αξιολόγησης – ώστε ο σύλλογος να μαθαίνει από τα δεδομένα του και να προσαρμόζεται. Αυτό το πλαίσιο δεν μένει στα χαρτιά: εφαρμόστηκε στις μελέτες περίπτωσης του βιβλίου (EKO Acropolis Rally, ΔΕΗ Διεθνής Ποδηλατικός Γύρος Ελλάδας) και υλοποιείται καθημερινά στο iSportManagement Lab, όπου φοιτητές και στελέχη δοκιμάζουν στην πράξη τη στρατηγική, το μάρκετινγκ και τη διακυβέρνηση.

SB: Υπάρχει πραγματικός στρατηγικός σχεδιασμός στον ελληνικό αθλητισμό ή μιλάμε ακόμη για βραχυπρόθεσμες λύσεις;

Π.Α.: Υπάρχουν νησίδες ουσιαστικού στρατηγικού σχεδιασμού σε ορισμένες ομοσπονδίες και επαγγελματικές ομάδες, αλλά σε συστημικό επίπεδο εξακολουθεί να κυριαρχεί η κουλτούρα της βραχυπρόθεσμης, αποσπασματικής αντιμετώπισης. Οι εκλογικοί κύκλοι, η πίεση του άμεσου αποτελέσματος και η εξάρτηση από κρατικούς πόρους ευνοούν τις «πυροσβεστικές» κινήσεις. Στο βιβλίο υποστηρίζω ότι χρειαζόμαστε ένα νέο, συλλογικό πλαίσιο στρατηγικής για τον ελληνικό αθλητισμό, με κοινούς στόχους σε συμμετοχή, ποιότητα, ακεραιότητα και βιωσιμότητα, και με θεσμοθετημένη συνεργασία Πολιτείας, Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ομοσπονδιών, πανεπιστημίων και ιδιωτικού τομέα. Από τη θέση μου ως μέλους του Συμβουλίου Διοίκησης, έχω δει πόσο κρίσιμο είναι τα πανεπιστήμια να συμμετέχουν ενεργά σε αυτόν τον διάλογο, προσφέροντας τεκμηριωμένες προτάσεις και μεθοδολογίες, ώστε η στρατηγική να μην είναι ευχολόγιο, αλλά αποτέλεσμα συστηματικού σχεδιασμού.

SB: Οι δήμοι αποτελούν τον βασικό φορέα άθλησης για μεγάλη μάζα του πληθυσμού. Πώς μπορεί η πανεπιστημιακή γνώση να υποστηρίξει πιο αποτελεσματικά τη λειτουργία των δημοτικών αθλητικών οργανισμών;

Π.Α.: Οι δήμοι είναι ο πυλώνας της «άθλησης για όλους» και η διασύνδεσή τους με τα πανεπιστήμια μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αναβάθμισης. Κατ’ αρχάς, μέσα από συστηματικές διαγνωστικές μελέτες: χαρτογράφηση αναγκών, ανάλυση χρήσης εγκαταστάσεων και αξιολόγηση προγραμμάτων, ώστε οι δήμοι να σχεδιάζουν πολιτικές με βάση στοιχεία. Στη συνέχεια, με την ανάπτυξη προτύπων ποιότητας, αξιοποιώντας την εμπειρία εργαστηρίων όπως το δικό μας, που διαθέτει πιστοποίηση ISO 9001. Επιπλέον, μπορούμε να λειτουργήσουμε συμβουλευτικά, βοηθώντας τους δήμους να καταστρώσουν ολοκληρωμένα επιχειρηματικά σχέδια για τις δομές τους, αξιοποιώντας και καινοτόμες λύσεις μέσω του τεχνοβλαστού μας, ATLAS GovTech Advisory. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η διοργάνωση πρωταθλήματος πυγμαχίας στον Δήμο Μεγαλόπολης, όπου το εργαστήριο ανέλαβε πλήρως την οργάνωση, δείχνοντας στην πράξη πώς το πανεπιστήμιο μπορεί να βοηθήσει τους δήμους να περάσουν από την απλή διαχείριση στον στρατηγικό σχεδιασμό.

SB: Μπορεί η πανεπιστημιακή εκπαίδευση να προετοιμάσει ουσιαστικά στελέχη για την απαιτητική καθημερινότητα του αθλητισμού;

Π.Α.: Μπορεί, μόνο εφόσον αντιμετωπίσει τη γνώση όχι ως αποστήθιση, αλλά ως διαδικασία μετασχηματισμού της σε δράση. Αυτό είναι το κεντρικό μάθημα της δεκαετούς λειτουργίας του εργαστηρίου μας: το μάθημα δεν τελειώνει στην αίθουσα, αλλά συνεχίζεται στο γήπεδο. Στο πλαίσιο του μαθήματος για τον επαγγελματικό αθλητισμό, οι φοιτητές εδώ και 14 χρόνια συν-διοργανώνουν το Sparta All Star Game, αναλαμβάνοντας χορηγίες, επικοινωνία και διαχείριση εθελοντών. Έτσι, εκτίθενται στις πραγματικές συνθήκες πίεσης, αναπτύσσοντας κρίσιμες δεξιότητες. Το γεγονός ότι, πριν αφοσιωθώ πλήρως στην ακαδημαϊκή μου πορεία, εργάστηκα ως επαγγελματίας προπονητής και σύμβουλος, δημιουργεί ένα υπόβαθρο εμπιστοσύνης: οι φοιτητές και τα στελέχη ξέρουν ότι η γνώση που μεταφέρεται έχει δοκιμαστεί και στο γήπεδο και στην αγορά.

SB: Ποιες δράσεις – ερευνητικές, επιμορφωτικές ή συνεργασίες – υλοποιεί αυτή την περίοδο το Πανεπιστήμιο που ενισχύουν τη διασύνδεση με τον αθλητικό χώρο;

Π.Α.: Στο iSportManagement Lab έχουμε αναπτύξει ένα συνεκτικό πλέγμα δράσεων. Σε ερευνητικό επίπεδο, εστιάζουμε στην καινοτομία, τη διακυβέρνηση και τη βιωσιμότητα, με εφαρμογές σε πραγματικές διοργανώσεις. Σε επιμορφωτικό επίπεδο, το ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου υλοποιεί πρωτοποριακά, πιστοποιημένα προγράμματα. Ενδεικτικά, το «Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Τεχνικών Διευθυντών Ποδοσφαίρου» σε συνεργασία με τη Super League, και αντίστοιχα στο μπάσκετ, το πρόγραμμα «Επιμόρφωση Τεχνικών Διευθυντών Καλαθοσφαίρισης» σε συνεργασία με την ΕΟΚ. Το γεγονός ότι 40 επαγγελματίες του χώρου μας εμπιστεύονται για την κατάρτισή τους, αποδεικνύει την ανάγκη για τέτοιες δομημένες παρεμβάσεις. Παράλληλα, η σειρά δωρεάν webinars «Sports Leaders – You» , που μπορεί να παρακολουθήσει ο οποιοσδήποτε και στο youtube, προσφέρει ανοιχτή επιμόρφωση, υπηρετώντας την κοινωνική αποστολή του δημόσιου πανεπιστημίου.

Photo credits: iSportManagement Lab

SB: Υπάρχουν συγκεκριμένες συνεργασίες με συλλόγους, ομοσπονδίες ή θεσμικούς φορείς που λειτουργούν ως γέφυρα μεταξύ θεωρίας και πράξης;

Π.Α.: Οι συνεργασίες είναι η «καρδιά» της φιλοσοφίας μας. Εμβληματική είναι η συνεργασία με την Ελληνική Ομοσπονδία Καλαθοσφαίρισης για το πρόγραμμα πιστοποίησης Τεχνικών Διευθυντών, το πρώτο πανεπιστημιακό πρόγραμμα στη χώρα για τον συγκεκριμένο ρόλο. Παράλληλα, έχουμε ξεπεράσει τα 20 μνημόνια συνεργασίας με δήμους και κορυφαίες ομοσπονδίες (ΕΠΟ, ΕΟΚ, ΕΟΠΕ). Γέφυρα θεωρίας-πράξης αποτελούν και οι διοργανώσεις μας, όπως το Sparta All Star Game και το διεθνές συνέδριο Beyond Football Conference, η μεγαλύτερη συνάντηση επαγγελματιών του ποδοσφαίρου στην Ελλάδα. Τέλος, η ίδρυση του τεχνοβλαστού ATLAS GovTech Advisory, με στόχο την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών στη δημόσια διοίκηση, αποτελεί την απόλυτη ενσάρκωση αυτής της γέφυρας.

SB: Στο βιβλίο σας «Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα στον Αθλητισμό» αναδεικνύετε τη σημασία της καινοτομίας. Πώς μπορεί η έννοια της επιχειρηματικότητας να ενσωματωθεί σε παραδοσιακούς αθλητικούς οργανισμούς;

Π.Α.: Η επιχειρηματικότητα, όπως την προσεγγίζω στο βιβλίο, δεν σημαίνει απλώς «περισσότερες πωλήσεις», αλλά μια νέα νοοτροπία: ενεργητική αναζήτηση ευκαιριών δημιουργίας αξίας για αθλητές, φιλάθλους, χορηγούς και κοινωνία, με σεβασμό στις αξίες του αθλητισμού. Για έναν παραδοσιακό σύλλογο, αυτό ξεκινά από τον αναστοχασμό πάνω στο «γιατί υπάρχουμε;» και από την κατανόηση των πραγματικών «δουλειών» που επιτελεί για το κοινό του. Στη συνέχεια, με εργαλεία όπως ο καμβάς επιχειρηματικού μοντέλου, ο σύλλογος μπορεί να σχεδιάσει νέες υπηρεσίες, νέες πηγές εσόδων και πιο ουσιαστικές συνεργασίες. Το βιβλίο φιλοδοξεί να αποτελέσει μια «πυξίδα» για στελέχη που θέλουν να σχεδιάσουν την επιχειρηματική διάσταση των συλλόγων τους με τρόπο βιώσιμο και κοινωνικά υπεύθυνο.

SB: Πού θεωρείτε ότι υπάρχουν σήμερα πραγματικές ευκαιρίες καινοτομίας στον ελληνικό αθλητισμό – σε επίπεδο προϊόντος, εμπειρίας ή οργάνωσης;

Π.Α.: Οι ευκαιρίες είναι πολλές. Σε επίπεδο «προϊόντος», υπάρχει χώρος για νέα formats διοργανώσεων και συνδυασμό αθλητισμού με τουρισμό και πολιτισμό. Σε επίπεδο «εμπειρίας», οι ψηφιακές τεχνολογίες επιτρέπουν τη δημιουργία πιο διαδραστικών και προσωποποιημένων σχέσεων με τους φιλάθλους. Σε επίπεδο «οργάνωσης», οι μεγάλες ευκαιρίες βρίσκονται στην υιοθέτηση σύγχρονων μοντέλων διακυβέρνησης, στην επένδυση στην επιμόρφωση στελεχών και στην ενσωμάτωση της κοινωνικής ευθύνης στον πυρήνα της στρατηγικής. Το κεντρικό μήνυμα του βιβλίου είναι ότι η καινοτομία δεν είναι υπόθεση τύχης, αλλά μια δομημένη, διδάξιμη διαδικασία που μπορεί να εφαρμοστεί από κάθε οργανισμό που έχει τη βούληση να μάθει, να συνεργαστεί και να εξελιχθεί.

SB: Aν ένας φοιτητής σάς ρωτούσε ποια είναι η μία δεξιότητα που πρέπει οπωσδήποτε να αναπτύξει για να σταδιοδρομήσει στο sport management, ποια θα ήταν;

Π.Α.: Θα απαντούσα χωρίς δισταγμό: η συνθετική σκέψη. Στον σύγχρονο, πολύπλοκο κόσμο του αθλητισμού, δεν αρκεί να είσαι ειδικός σε έναν μόνο τομέα. Ο επιτυχημένος επαγγελματίας είναι αυτός που μπορεί να συνθέσει γνώσεις από διαφορετικά πεδία – διοίκηση, μάρκετινγκ, τεχνολογία, κοινωνιολογία, νομικά – για να κατανοήσει τη μεγάλη εικόνα. Είναι η ικανότητα να συνδέεις τις τελείες, να βλέπεις τις αλληλεξαρτήσεις και να μετατρέπεις την ανάλυση σε στρατηγική δράση. Αυτή η δεξιότητα δεν διδάσκεται εύκολα, αλλά καλλιεργείται μέσα από τη διαρκή περιέργεια, την κριτική προσέγγιση και, κυρίως, την έκθεση σε πραγματικά, διεπιστημονικά προβλήματα. Όπως έλεγε και ο Αϊνστάιν, «δεν μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα με τον ίδιο τρόπο σκέψης που το δημιούργησε». Η συνθετική σκέψη είναι το κλειδί για να δημιουργήσουμε νέους τρόπους σκέψης.

SB: Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι τελευταίο;

Π.Α.: Θα ήθελα να πω ότι σε αυτή τη διαδρομή δεν ήμουν μόνος. Η πραγματική δύναμη βρίσκεται στην επιστημονική ομάδα που έχουμε συγκροτήσει και στη συγγραφική ομάδα του βιβλίου. Επιλέγω συνεργάτες με υψηλά προσόντα, αλλά πάνω απ’ όλα με ακεραιότητα, αίσθημα ευθύνης, εμπιστοσύνη και συνέπεια. Στον αθλητισμό, η διαφορά δεν την κάνει ο ένας «σταρ», αλλά η συνοχή και η ποιότητα της ομάδας. Το ίδιο ισχύει και εδώ. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τους συνεργάτες μου στο iSportManagement Lab, τους φοιτητές και τους αποφοίτους μας, και τη συγγραφική ομάδα του βιβλίου, τον Εμμανουήλ Χουστουλάκη, τον Ευάγγελο Παστελάκο, τη Μαρία Χριστοδημητροπούλου και τον Δημήτρη Μυλωνά. Η φιλοσοφία μου δεν συνοψίζεται σε απλές λέξεις, αλλά σε μια αρχή: η πραγματική καινοτομία δεν είναι να προβλέπεις το μέλλον, αλλά να χτίζεις, μέρα με τη μέρα, τους ανθρώπους που θα το δημιουργήσουν. Εύχομαι το βιβλίο αυτό και η δουλειά του εργαστηρίου να αποτελέσουν ένα μικρό αλλά ουσιαστικό κομμάτι αυτού του αποτυπώματος για τον ελληνικό αθλητισμό.

Σχετικά Άρθρα

Η θέση της Ελλάδας στον οικονομικό χάρτη του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου

Η τελευταία έκθεση «European Club Finance and Investment Landscape...

Εθελοντική Αιμοδοσία την Κυριακή 15 Μαρτίου απο την Παναθηναϊκός AKTOR

Η ΚΑΕ Παναθηναϊκός AKTOR διοργανώνει την Κυριακή 15 Μαρτίου...

Η Ebury επίσημος χορηγός της ΚΑΕ Άρης Betsson

Η ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson ενισχύει το εμπορικό της χαρτοφυλάκιο...

Αγώνες του Λος Άντζελες 2028: Χορηγικά ρεκόρ και ένα νέο οργανωτικό μοντέλο

Πέρα από τη δυναμική που καταγράφεται στη ζήτηση των...

ΠΑΕ Κηφισιά επενδύει στην ανάλυση δεδομένων – Συνεργασία με τη Statathlon

Η ΠΑΕ Κηφισιά προχωρά σε μια στρατηγική κίνηση με...

Ρεκόρ προεγγραφών για τα εισιτήρια των Ολυμπιακών του Λος Άντζελες

Περισσότεροι από 5 εκατομμύρια φίλαθλοι σε όλο τον κόσμο...

Premier League: Προς πλήρη απαγόρευση μη αδειοδοτημένων στοιχηματικών χορηγών

Η βρετανική κυβέρνηση ανοίγει επίσημα τη συζήτηση για την...

Δημοφιλή