Η απόφαση της FIFA να απονείμει ειδικό βραβείο ειρήνης στον Ντόναλντ Τραμπ σίγουρα προξένησε εντυπώσεις και δημιούργησε ερωτηματικά. Μια κίνηση που αιφνιδίασε μέρος του ποδοσφαιρικού κόσμου, όχι επειδή η FIFA δεν έχει συνηθίσει σε πολιτικού τύπου συμβολισμούς, αλλά επειδή αυτή η επιλογή μοιάζει εντελώς αποκομμένη από τον χαρακτήρα της διοργάνωσης. Τέτοια βραβεία λειτουργούν περισσότερο ως πολιτικό θέαμα παρά ως ουσιαστική συνεισφορά στο άθλημα.
Και δεν είναι μόνο αυτό. Το επερχόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο θα είναι αυτό με τις περισσότερες συμμετέχουσες χώρες. Η αύξηση σε 48 ομάδες έχει μια ξεκάθαρη εμπορική λογική και μερικά θετικά στοιχεία: περισσότερες χώρες (π.χ. Ουζμπεκιστάν) αποκτούν πρόσβαση σε μια διοργάνωση που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν άπιαστο όνειρο. Για μικρότερες ομοσπονδίες αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης, να δημιουργήσει νέο ενδιαφέρον και να ενισχύσει επενδύσεις σε υποδομές.
Όμως δεν παύει να είναι μια υπερβολή. 48 ομάδες είναι πάρα πολλές. Ο αριθμός των αγώνων αυξάνεται σημαντικά, το πρόγραμμα «τεντώνει», το θέαμα γίνεται συνεχές αλλά συχνά χωρίς ουσία. Περισσότερο περιεχόμενο δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερο ποδόσφαιρο. Υπάρχει ο κίνδυνος η διοργάνωση να χάσει την πυκνότητα και την αγωνιστική ένταση που την έκαναν μοναδική.
Από εμπορικής πλευράς, η έμφαση στην αμερικανική αγορά είναι πλήρως κατανοητή. Το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ αναπτύσσεται σταθερά, το MLS ενισχύεται, οι χορηγοί βλέπουν προοπτική και η χώρα έχει τη δυναμική να στηρίξει ένα mega-event, όπως έχεις κάνει ξανά στο παρελθόν. Όμως για να αξιοποιηθεί αυτή η προοπτική δεν χρειάζονται θεατρινισμοί ή ποδοσφαιρικά «βραβεία» που λειτουργούν ως προσθήκες σε μια ατζέντα άσχετη με το άθλημα.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτά τα μοτίβα δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά. Το προηγούμενο του Κατάρ παραμένει χαρακτηριστικό: μια επιλογή που έφερε τεράστια οικονομικά οφέλη, αλλά άνοιξε μια σειρά από ηθικά και οργανωτικά ζητήματα. Αντί να ενισχύσει την εικόνα της διοργάνωσης, δημιούργησε περισσότερες αμφιβολίες για τα κριτήρια με τα οποία λαμβάνονται οι μεγάλες αποφάσεις της FIFA.
Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα διοργάνωσης που διογκώνεται, επεκτείνεται, φορτώνεται με διαρκές περιεχόμενο και πολιτικά αφηγήματα, αλλά απομακρύνεται σταδιακά από τον πυρήνα της: το ποδόσφαιρο ως αυθεντική, ενωτική εμπειρία.
Η FIFA μπορεί να θέλει να κάνει το Μουντιάλ μεγαλύτερο.
Το ζήτημα είναι να μην το κάνει ξένο προς αυτό που πραγματικά είναι.
