Ο επαρχιακός αθλητισμός ανάμεσα στις συμπληγάδες Αττικής και Θεσσαλονίκης

Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του e-kouros της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού φωτίζει με αρκετή σαφήνεια μια τάση που εδώ και χρόνια ενισχύεται στον ελληνικό αθλητισμό: η ισχύς, η μαζικότητα και σε σημαντικό βαθμό οι πόροι συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο στα δύο μεγάλα μητροπολιτικά κέντρα της χώρας, την Αττική και τη Θεσσαλονίκη. Είτε η ανάγνωση γίνει με όρους επιχορήγησης, είτε με βάση τον αριθμό των εγγεγραμμένων αθλητών, είτε με κριτήριο τους απασχολούμενους προπονητές, το αποτύπωμα παραμένει σε μεγάλο βαθμό κοινό.

Στο top-20 των σωματείων βάσει των παραπάνω παραμέτρων (ύψος επιχορήγησης, αριθμός εγγεγραμμένων αθλητών και αριθμός απασχολούμενων προπονητών), Αττική και Θεσσαλονίκη συγκεντρώνουν συνολικά 46 από τις 60 παρουσίες, δηλαδή το 76,7% του συνόλου, δυσανάλογα μεγαλύτερο από τον πληθυσμό τους. Η Αττική εμφανίζει 35 παρουσίες και η Θεσσαλονίκη 11, ενώ μόλις 14 καταγραφές ανήκουν στην υπόλοιπη Ελλάδα. Πρόκειται για ένα εύρημα με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς δεν αφορά έναν μόνο δείκτη, αλλά τρεις διαφορετικές παραμέτρους που αποτυπώνουν τόσο το μέγεθος όσο και την οργανωτική δυναμική των συλλόγων.

Στη λίστα των συλλόγων με τα περισσότερα χρήματα επιχορήγησης, οι 15 από τις 20 θέσεις ανήκουν σε σωματεία της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Στους 20 συλλόγους με τους περισσότερους εγγεγραμμένους αθλητές, οι 14 εδρεύουν στους δύο αυτούς νομούς, ενώ στην κατάταξη βάσει απασχολούμενων προπονητών ο αριθμός ανεβαίνει ξανά στους 17 από τους 20. Η γεωγραφική αυτή συγκέντρωση δείχνει ότι η κορυφή του ελληνικού αθλητικού χάρτη παραμένει στενά συνδεδεμένη με τα μεγάλα αστικά κέντρα, εκεί όπου υπάρχουν μεγαλύτερη πληθυσμιακή βάση, περισσότερες υποδομές και ευρύτερη δυνατότητα ανάπτυξης πολυαθλητικών οργανισμών.

Στις πρώτες θέσεις αυτών των κατατάξεων συναντά κανείς τα παραδοσιακά μεγάλα σωματεία, όπως ο ΠΑΟΚ, ο Ολυμπιακός, ο Παναθηναϊκός, η ΑΕΚ και ο Άρης, αλλά και συλλόγους με ισχυρή παρουσία σε επιμέρους αθλήματα ή σε υδάτινα σπορ, όπως ο Ναυτικός Όμιλος Βουλιαγμένης, ο ΑΝΟ Γλυφάδας και ο Πανιώνιος. Η αστικοποίηση του αθλητισμού δεν αποτυπώνεται μόνο στη δυναμική των πιο αναγνωρίσιμων ονομάτων, αλλά σε ένα συνολικό οικοσύστημα που ευνοεί τη συγκέντρωση αθλητών, προπονητών και οργανωτικών πόρων σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες.

Μέσα σε αυτή τη συνολική εικόνα, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι εξαιρέσεις που προέρχονται από την περιφέρεια και καταφέρνουν να διατηρούν σταθερή θέση στην κορυφή. Εδώ ξεχωρίζει ο Ναυτικός Όμιλος Χανίων, ο οποίος εκπροσωπεί επάξια τα Χανιά, καταγράφοντας παρουσία τόσο στη λίστα των συλλόγων με τις υψηλότερες επιχορηγήσεις όσο και στη λίστα με τους περισσότερους εγγεγραμμένους αθλητές, όπου μάλιστα βρίσκεται στην πρώτη θέση. Η περίπτωση του ΝΟΧ δείχνει ότι, ακόμη και μέσα σε ένα έντονα αθηνοκεντρικό (και δευτερευόντως θεσσαλονικοκεντρικό) αθλητικό τοπίο, υπάρχουν περιφερειακά σωματεία που όχι απλώς αντέχουν, αλλά διατηρούν ισχυρό μέγεθος και ξεκάθαρο αποτύπωμα.

Δίπλα στον Ναυτικό Όμιλο Χανίων, παρουσία στις λίστες έχουν και άλλοι σύλλογοι εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης, όπως ο Όμιλος Φιλάθλων Ηρακλείου, ο Ναυτικός Όμιλος Λάρισας, ο Διομήδης Άργους, ο Πανσερραϊκός, ο Ναυταθλητικός Όμιλος Αλεξανδρούπολης και ο ΓΣ Δράμα 1986. Ωστόσο, αυτές οι παρουσίες λειτουργούν περισσότερο ως φωτεινές εξαιρέσεις παρά ως αντίβαρο στη γενική εικόνα.