Ο Νίκος Καπνουλάς από τότε που θυμάται τον εαυτό του ήταν με μια μπάλα και έπαιζε στις αλάνες. Η αγάπη του για το αθλητισμό τον «ανάγκασε» να τον υπηρετήσει και τα τελευταία 24 χρόνια να συμμετέχει επαγγελματικά στα μεγαλύτερα αθλητικά γεγονότα στον κόσμο. Έχει δουλέψει σε Ολυμπιακούς Αγώνες, Μουντιάλ ποδοσφαίρου, Αγώνες Κοινοπολιτείας, Ασιατικούς αγώνες, Ευρωπαϊκούς Αγώνες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Επιπλέον στην Ελλάδα απασχολήθηκε στην ΚΑΕ Παναθηναϊκός για 7 χρόνια όπου ήταν κομμάτι και της μεταμόρφωσης του μπασκετικού γηπέδου στο ΟΑΚΑ από ένα παλιό στάδιο, σε μία υπερσύγχρονη εγκατάσταση. Αυτή τη στιγμή τον βρίσκουμε να είναι υπεύθυνος σε ένα επίσης μεγάλο έργο που γίνεται στην Ελλάδα, στο Αθλητικό Πάρκο του Ελληνικού.
Η εμπειρία του θεατή στο επίκεντρο
SB: Κύριε Καπνουλά, με εμπειρία άνω των δύο δεκαετιών σε μεγάλα αθλητικά events, ποια στοιχεία θεωρείτε ότι καθορίζουν ουσιαστικά την εμπειρία του θεατή πέρα από το ίδιο το αγωνιστικό θέαμα;
Νίκος Καπνουλάς: Τα βασικά στοιχεία που καθορίζουν ουσιαστικά την εμπειρία του θεατή θα τα χώριζα σε δύο κατηγορίες :
- Spectator journey δηλαδή οι μετακινήσεις του θεατή μέσα και έξω από την εγκατάσταση και εννοώ τους χρόνους αναμονής του σε ουρές για να μπει μέσα στην εγκατάσταση, για να ψωνίσει, κλπ
- Entertainment δηλαδή εκτός από το αγωνιστικό θέαμα τι άλλο θα υπάρχει για να τον διασκεδάσει και θα του κρατήσει το ενδιαφέρον καθόλη τη διάρκεια της παραμονής του στην εγκατάσταση (περίπτερα χορηγών, διαγωνισμοί, lounges κλπ)
SB: Πώς αλλάζουν οι απαιτήσεις του σύγχρονου θεατή σε επίπεδο άνεσης, τεχνολογίας και υπηρεσιών και πώς αυτό επηρεάζει τον σχεδιασμό και τη λειτουργία μιας αθλητικής εγκατάστασης;
![](https://sportbiz.gr/wp-content/uploads/2026/01/stegno-image320x100.png")
Ν.Κ.: Μιλώντας για την Ελλάδα θεωρώ ότι έχουμε μπει σε μια άλλη εποχή και σε αυτό βοηθάει και η αρχή που έγινε με τη μεταμόρφωση του ΟΑΚΑ. Είχαμε εκπαιδεύσει για δεκαετίες τον θεατή να μην έχει απαιτήσεις. Αγόραζε ένα εισιτήριο και το μόνο που του παρείχαμε ήταν απλά το αγωνιστικό θέαμα. Οι εποχές έχουν πλέον αλλάξει, ο Έλληνας θεατής υπολογίζει περισσότερο τα χρήματα που ξοδεύει και έχει απαιτήσεις ψάχνοντας την ποιότητα. Επίσης βρισκόμαστε σε μια εποχή που όλα γίνονται μέσω του κινητού τηλεφώνου. Ο θεατής μπορεί μέσα από τη συσκευή του να αγοράσει το εισιτήριο του, φαγητό, αγαθά, να συμμετέχει σε διαγωνισμούς κατά τη διάρκεια του αγώνα και γενικότερα να καλύψει όλες τις ανάγκες με τη συσκευή του. Άρα είναι απαραίτητο οι εγκαταστάσεις να μπορούν να εξυπηρετήσουν αυτές τις ανάγκες.
SB: Ποιες είναι οι βασικότερες διαφορές που έχετε παρατηρήσει στον τρόπο που αντιμετωπίζεται ο θεατής και η εμπειρία του σε Ελλάδα και εξωτερικό; Τι μπορούμε ρεαλιστικά να «αντιγράψουμε» από το εξωτερικό και τι δεν ταιριάζει στην ελληνική αθλητική και κοινωνική πραγματικότητα;
Ν.Κ.: Σε πιο πολλές χώρες του εξωτερικού, θα έλεγα ότι υπάρχει μεγαλύτερος σεβασμός στον θεατή σε σχέση με τη χώρα μας. Έχουν κάνει έρευνες , έχουν μελετήσει περισσότερο τις ανάγκες του επισκέπτη και αναλύοντας βήμα βήμα όλη την εμπειρία του θεατή ερχόμενος στην εγκατάσταση, κατά την παραμονή του και κατά την έξοδο του έχουν φτιάξει ένα ασφαλές οργανωμένο περιβάλλον που τον κάνει να έχει μια μοναδική εμπειρία. Όπως είπα και παραπάνω και στην Ελλάδα αρχίζουμε και προσεγγίζουμε αυτό το μοντέλο και είμαι σίγουρος ότι τώρα που και άλλα γήπεδα θα αρχίζουν να αναβαθμίζονται θα έχουμε παρόμοια παραδείγματα.
Mega events, κρίσιμες λειτουργίες και ο παράγοντας κουλτούρα
SB: Έχοντας συμμετάσχει σε Ολυμπιακούς Αγώνες και Μουντιάλ, ποιο είναι το πιο κρίσιμο επιχειρησιακό κομμάτι που δεν φαίνεται ποτέ στον θεατή αλλά καθορίζει την επιτυχία ενός mega event;
Ν.Κ.: Το Crowd management (διαχείριση πλήθους) είναι το Νο1 επιχειρησιακό κομμάτι το οποίο δεν φαίνεται στον θεατή αλλά καθορίζει την επιτυχία ενός αθλητικού γεγονότος. Υπάρχει πριν τους αγώνες λεπτομερής ανάλυση/μελέτη των μετακινήσεων των θεατών κατά την είσοδο, ανάπαυλα και τέλος ενός αγώνα βάση της οποίας σχεδιάζονται οι ροές που θα εξασφαλίσουν την ασφάλεια των θεατών και με τη βοήθεια του ανθρώπινου δυναμικού (stewards) και της τεχνολογίας (ηλεκτρονική σήμανση κλπ) ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες κάποιου ατυχήματος που θα είχε αρνητικά αποτελέσματα στην επιτυχία ενός τόσο μεγάλου αθλητικού γεγονότος.
SB: Πώς ισορροπεί κανείς μεταξύ αυστηρών διεθνών προδιαγραφών και τοπικών ιδιαιτεροτήτων όταν μια χώρα φιλοξενεί ένα τόσο μεγάλο αθλητικό γεγονός;
Ν.Κ.:Οι προετοιμασίες για τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα ξεκινάνε πολλά χρόνια πριν την έναρξη τους. Γίνονται πολλές συναντήσεις μεταξύ των λειτουργικών φορέων των Οργανωτικών Επιτροπών, καταγράφονται τυχόν προκλήσεις με τοπικές ιδιαιτερότητες και βρίσκονται λύσεις που να ικανοποιούνται όλοι. Στο Μουντιάλ του Κατάρ είχαμε πολλά τέτοια παραδείγματα όπου λύθηκαν τέτοιες προκλήσεις και γρήγορα επικοινωνήθηκαν σωστά στο κοινό (πχ απαγόρευση αλκοόλ την στιγμή που βασικός χορηγός του Μουντιάλ ήταν εταιρεία μπύρας).
Από το Κλειστό του χθες, στο ΟΑΚΑ Experience
SB: Με βάση την εμπειρία σας στο ΟΑΚΑ, ποια είναι τα βασικά λάθη που οδηγούν τις εγκαταστάσεις από εμβληματικές σε προβληματικές λίγα χρόνια μετά τη δημιουργία τους;
Ν.Κ.: Για να φτιαχτεί μια εγκατάσταση, εκτός από τα κατασκευαστικά σχέδια, πρώτα γίνεται ένα business plan που βάση μελετών μπορείς να υπολογίσεις τι έσοδα θα σου αποφέρει η εγκατάσταση από τη στιγμή που θα κατασκευαστεί αλλά και σε βάθος χρόνου. Αν η συγκεκριμένη άσκηση δεν βγαίνει οικονομικά, βρίσκεις άλλες λύσεις. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το γήπεδο μπάσκετ χωρητικότητας 12.000 θέσεων που κατασκευάστηκε στο Λονδίνο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Διαπιστώσανε ότι δε θα ήταν βιώσιμο ένα τέτοιο γήπεδο μετά του αγώνες. Έτσι λοιπόν αποφασίσθηκε να κατασκευαστεί με μεταλλικό σκελετό και προκατασκευασμένα πάνελ (προκάτ) όπου μετά τους αγώνες θα γινόταν κομμάτια και τα υλικά του θα επαναχρησιμοποιούνταν ή θα ανακυκλώνονταν στο πλαίσιο της βιώσιμης στρατηγικής του Λονδίνου, όπως και έγινε.
Νομίζω ότι παλιότερα δεν γινόταν τέτοια ανάλυση γι’ αυτό πολλές εγκαταστάσεις φτιάχτηκαν χωρίς να υπάρχει μελλοντικό πλάνο αξιοποίησης και δυστυχώς κατέληξαν όπως τις βλέπουμε τώρα σε άσχημη κατάσταση. Στο παράδειγμα σας για το ΟΑΚΑ, αν σκεφτείτε ότι εμπλέκεται και το δημόσιο -δηλαδή οργανισμός με χρονοβόρες διαδικασίες για συντήρηση και επίλυση προβλημάτων- η εξίσωση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη.
SB: Αντιστρέφοντας το ερώτημα, πώς μπορεί μια προβληματική εγκατάσταση να μετατραπεί σε σύντομο χρόνο σε ένα λειτουργικό και εμπορικά ελκυστικό venue, ικανό να «πουλήσει» ακόμη και το αφήγημα του “OAKA experience”;
Ν.Κ.: Καταρχάς μιλώντας για το ΟΑΚΑ, μιλάμε για μια πανέμορφη εγκατάσταση που ακόμα και τώρα μετά από 30 χρόνια από την κατασκευή του, είναι γήπεδο άξιο θαυμασμού για την αρχιτεκτονική του αλλά και για τους πολλούς χώρους που διαθέτει. Το ΟΑΚΑ έγινε πλέον λειτουργικό και κερδοφόρο γιατί πριν γίνουν οι αλλαγές, ήρθαν επαγγελματίες από γνωστή εταιρεία που εξειδικεύεται σε αναπαλαίωση αθλητικών εγκαταστάσεων, μελέτησαν την εγκατάσταση, κατέγραψαν ακριβώς τους χώρους, ανέλυσαν τα οικονομικά δεδομένα και έκαναν την πρόταση τους για το πως μπορεί να μεταμορφωθεί και να γίνει μια κερδοφόρα επιχείρηση. Θέλω να πω, δεν έγινε τίποτα στη τύχη. Θεωρώ αυτός είναι ο σωστός δρόμος για κάθε παλιά εγκατάσταση για να ξανα «ζωντανέψει».
SB: Πώς πήγαμε από το ΟΑΚΑ του χθες στην εγκατάσταση που βλέπουμε σήμερα;
Ν.Κ.: Όλα ξεκίνησαν από το όραμα ενός ανθρώπου. Θυμάμαι το 2015 όπου ξεκίνησα την εργασιακή μου σχέση με την ΚΑΕ Παναθηναϊκός, ο ιδιοκτήτης της ΚΑΕ -κ. Γιαννακόπουλος- συζητούσε από τότε για ένα υπερσύγχρονο γήπεδο, για application όπου όλες οι συναλλαγές θα γίνονται μέσα από κει και πολλά άλλα. Περίμενε την κατάλληλη στιγμή όπου το έδαφος θα ήταν πρόσφορο για να πραγματοποιηθεί το αποτέλεσμα που βλέπετε σήμερα. Όπως προείπα όλο αυτό που βλέπετε δεν έγινε στην τύχη.
Μπορεί οι «μπασκετικοί» φίλαθλοι να μιλάνε για ένα υπερσύγχρονο γήπεδο που αγωνίζεται η αγαπημένη τους ομάδα, αλλά εκτός από τις ώρες που χρησιμοποιείται για την ομάδα, συζητάμε για μια εγκατάσταση που φιλοξενεί μεγάλες συναυλίες, συνέδρια, επιχειρήσεις, χώρους άθλησης νέων (και όχι μόνο). Είναι μια εγκατάσταση που λειτουργεί 365 μέρες το χρόνο.
Το Αθλητικό Πάρκο του Ελληνικού
SB: Ας εστιάσουμε τώρα στο project που ασχολείστε σήμερα. Ποια φιλοσοφία καθοδηγεί τον σχεδιασμό και τη λειτουργία του Αθλητικού Πάρκου στο Ελληνικό και πώς ενσωματώνεται στην καθημερινότητα της πόλης;
Ν.Κ.: Στην περίπτωση του αθλητικού πάρκου στο Ελληνικό μιλάμε για μια νέα μοντέρνα εγκατάσταση όπου θα λειτουργήσει στα πλαίσια ενός μεγαλύτερου project που είναι η ανάπλαση όλου του Ελληνικού με στόχο μεταξύ άλλων να επαναφέρει το πράσινο και το φυσικό τοπίο σε ένα τόσο όμορφο χώρο δίπλα στη θάλασσα . Το αθλητικό κέντρο είναι προπονητικού χαρακτήρα και καταλαμβάνει ένα χώρο 287 στρεμμάτων όπου θα φιλοξενεί κάθε επίπεδο αθλητισμού, από επαγγελματίες αθλητές μέχρι κι εμάς τους απλούς πολίτες που θέλουμε να ενισχύσουμε τη φυσική μας δραστηριότητα.
SB: Τι διαφοροποιεί το Αθλητικό Πάρκο από προηγούμενα μεγάλα αθλητικά έργα στην Ελλάδα σε επίπεδο βιωσιμότητας, χρήσεων και εμπειρίας επισκέπτη;
Ν.Κ.: Το Αθλητικό Πάρκο είναι κομμάτι του Μητροπολιτικού Πάρκου συνολικής έκτασης 2000 στρεμμάτων, όπου οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να περπατήσουν σε ένα φυσικό περιβάλλον δίπλα στη λίμνη, να τρέξουν, να κάνουν ποδήλατο και να έχουν μια όμορφη εμπειρία χωρίς να απομακρυνθούν μακριά από το κέντρο της Αθήνας.
SB: Πέρα από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, πώς ορίζεται σήμερα η έννοια της βιωσιμότητας σε μια αθλητική εγκατάσταση σε επίπεδο κόστους λειτουργίας, ανθρώπινων πόρων και μακροχρόνιας χρήσης;
Ν.Κ.: Από τις πρώτες μελέτες, η βασική μας επιδίωξη ήταν να αναζητήσουμε σύγχρονες και ρεαλιστικές λύσεις που θα συμβάλλουν στη μείωση του κόστους λειτουργίας του πάρκου σε βάθος χρόνου. Αυτός ο στόχος επηρέασε τόσο τον σχεδιασμό όσο και την κατασκευή της εγκατάστασης, με την επιλογή βιώσιμων υλικών και τεχνικών λύσεων που είναι φιλικές προς το περιβάλλον και παράλληλα επιτρέπουν ουσιαστική εξοικονόμηση πόρων, κυρίως στον τομέα της ενέργειας, όπως για παράδειγμα μέσω της αξιοποίησης φωτοβολταϊκών συστημάτων.
Η βιωσιμότητα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο ενεργειακό αποτύπωμα. Για εμάς συνδέεται άμεσα και με τον τρόπο που η εγκατάσταση εντάσσεται στην καθημερινότητα της πόλης και παραμένει ενεργή και χρήσιμη σε βάθος χρόνου. Η δυνατότητα χρήσης του πάρκου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους για ποικίλες δραστηριότητες αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα που ενισχύει τη μακροχρόνια βιωσιμότητά του, τόσο σε λειτουργικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Δεν πρόκειται για μια εύκολη άσκηση· ωστόσο, η φιλοσοφία του έργου μας βασίζεται στη λογική ότι ένα πάρκο το οποίο λειτουργεί με συνέπεια, διατηρεί υψηλό επίπεδο υπηρεσιών και χρησιμοποιείται συστηματικά στο πέρασμα του χρόνου, είναι και ένα πάρκο πραγματικά βιώσιμο.
Το μέλλον των αθλητικών χώρων
SB: Με βάση όσα έχετε δει διεθνώς, ποιες αλλαγές θεωρείτε αναπόφευκτες στον τρόπο που σχεδιάζονται και λειτουργούν οι αθλητικές εγκαταστάσεις τα επόμενα χρόνια, ειδικά σε σχέση με την εμπειρία του θεατή και τη βιωσιμότητά τους;
Ν.Κ.: Πιστεύω ότι η βασική αλλαγή είναι μία: να φτιάχνουμε τις υπηρεσίες που προσφέρουμε σε μια εγκατάσταση ανάλογα με τις ανάγκες των θεατών. Κάτι τέτοιο είναι αναπόφευκτο, καθώς έρχονται νέες γενιές με διαφορετικές ανάγκες. Παλαιότερα προσφέραμε στο θεατή μόνο το αγωνιστικό θέαμα. Τώρα γίνονται έρευνες και μαθαίνουμε το κοινό μας με σκοπό να καλύψουμε τις ανάγκες του γιατί θέλουμε η παραμονή του στην εγκατάσταση να είναι μια ευχάριστη εμπειρία για να ξαναέρθει αλλά και να μοιραστεί με άλλους το τι έζησε μέσα στο χώρο μας.
SB: Πόσο αλλάζει τη λήψη αποφάσεων στη λειτουργία ενός γηπέδου η συστηματική αξιοποίηση δεδομένων για τη συμπεριφορά και τις συνήθειες των φιλάθλων και πώς αυτό μεταφράζεται πρακτικά στην εμπειρία τους;
Ν.Κ.: Όλα αυτά τα χρόνια εμπειρίας μου έχω δει ότι τον κόσμο μπορείς να τον εκπαιδεύσεις και τις συμπεριφορές και τις συνήθειές του να τις αλλάξεις. Για να γίνει αυτό, ο κόσμος περιμένει ερχόμενος σε μια εγκατάσταση να δει κάτι οργανωμένο, καθαρό, να καταλάβει ότι υπάρχει πλάνο και να νιώσει ασφαλής. Είναι βασικό να υπάρχουν κανόνες και όλοι οι επισκέπτες που έρχονται να τους τηρούν.
SB: Σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο σύνθετο, πώς επαναπροσδιορίζεται ο ρόλος του επαγγελματία που βρίσκεται πίσω από τη λειτουργία μεγάλων αθλητικών χώρων και ποιες δεξιότητες θεωρείτε πλέον κρίσιμες;
Ν.Κ.: Πλέον υπάρχει εξειδίκευση σε όλα τα επαγγέλματα. Έτσι και στο χώρο μας, υπάρχουν πλέον sport managers που έχουν σπουδάσει Οργάνωση και Διοίκηση του Αθλητισμού, δικηγόροι που εξειδικεύονται στο αθλητικό δίκαιο κλπ. Πιο πολύ θα έλεγα ότι χρειάζονται οι γνώσεις παρά οι δεξιότητες.
SB: Πόσο κρίσιμη θεωρείτε πλέον τη δυνατότητα μιας αθλητικής εγκατάστασης να λειτουργεί και εκτός αγωνιστικών ημερών ως πηγή εσόδων και εμπειριών και πώς αυτό αλλάζει τον τρόπο που σχεδιάζονται τα σύγχρονα venues;
Ν.Κ.: Τα έξοδα συντήρησης μιας εγκατάστασης είναι τόσο μεγάλα που δεν σου δίνουν την πολυτέλεια να την χρησιμοποιείς μόνο τις μέρες των αγώνων. Η χρήση της όλο το χρόνο για διαφορετικούς σκοπούς είναι μονόδρομος. Γι’ αυτό το λόγο οι σύγχρονες εγκαταστάσεις σχεδιάζονται έτσι ώστε να μπορούν να φιλοξενήσουν πολλά διαφορετικά θεάματα.
SB: Μια τελευταία, πρακτική ερώτηση: πολλοί αθλητικοί οργανισμοί -ακόμη και σε επαγγελματικό επίπεδο- δεν διαθέτουν ούτε το μέγεθος ούτε τον προϋπολογισμό για εκτεταμένες επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογία. Με βάση την εμπειρία σας, ποιες είναι 5 ρεαλιστικές πρακτικές που μπορούν να εφαρμόσουν ακόμη και ερασιτεχνικά σωματεία που θέλουν να λειτουργήσουν με επαγγελματική νοοτροπία και να αναβαθμίσουν ουσιαστικά την εμπειρία θεατή;
Ν.Κ.: Μιλώντας για την εμπειρία του θεατή θεωρώ ότι δεν είναι κάτι δύσκολο αρκεί να μπούμε στα παπούτσια του. Να αναλύσουμε δηλαδή το Spectator Experience του -εμπειρία θεατή- στην εγκατάστασή μας. Η εμπειρία αυτή ξεκινάει από την αγορά εισιτηρίου και στη συνέχεια στα παρακάτω :
- Τη μετακίνησή μας στο γήπεδο
- Το Parking
- Τον προέλεγχο εισιτηρίων (soft ticket check).
- Τις θύρες
- Τον έλεγχο εισιτηρίων
- Την είσοδο στην εγκατάσταση
- Την σήμανση για να βρω το διάζωμα μου και τη θέση μου
- Την καθαριότητα χώρου
- Τους χώρους εστίασης (καντίνες) και μπουτίκ
- Τις τουαλέτες
- Την έξοδο μετά το τέλος του αγώνα.
Σε όλα αυτά τα βασικά βήματα η άσκηση είναι να χρονομετρήσουμε πόση ώρα κάναμε για να βρούμε αυτό που θέλαμε και τι προβλήματα συναντήσαμε. Να δούμε τι πήγε καλά και τι όχι. Τι είναι αποδεκτό και τι πρέπει να αλλάξει. Στη συνέχεια να κάνουμε την ίδια άσκηση παίρνοντας ένα θεατή που χρησιμοποιεί αναπηρικό καρότσι και να δούμε πόσο προσβάσιμη ή όχι είναι η εγκατάσταση. Θα διαπιστώσουμε ότι οι λύσεις για τα όποια προβλήματα δεν απαιτούν απαραίτητα χρήματα, αλλά ίσως καλύτερη διαχείριση του χώρου και του προσωπικού.
