Η μάχη για το μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ έχει πλέον μεταφερθεί από τα παρκέ στα γραφεία των επενδυτών, στις διαπραγματεύσεις για τα τηλεοπτικά δικαιώματα και στις αποτιμήσεις των συλλόγων. Σε αυτό το περιβάλλον, η EuroLeague Basketball παρουσίασε στις 16 Οκτωβρίου το νέο δεκαετές επιχειρηματικό της σχέδιο, επιχειρώντας να καθορίσει τους οικονομικούς όρους με τους οποίους θα αναπτυχθεί η κορυφαία ευρωπαϊκή διασυλλογική διοργάνωση.
Το πλάνο, που εγκρίθηκε ομόφωνα από τους 13 μετόχους-συλλόγους στη συνάντηση της 6ης Οκτωβρίου στο Κόμο, προβλέπει σημαντική αύξηση της εμπορικής αξίας της διοργάνωσης, μετατροπή των υφιστάμενων αδειών σε μόνιμες εμπορικές συμμετοχές και προσέλκυση νέων επενδυτών.
Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς βρίσκεται μια ουσιαστική αλλαγή στρατηγικής: η EuroLeague επιδιώκει να εξελιχθεί από μια διοργάνωση που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη χρηματοδότηση των ιδιοκτητών των ομάδων σε ένα περισσότερο αυτοδύναμο επιχειρηματικό οικοσύστημα.
Ο στόχος των 13 δισ. ευρώ και οι αποτιμήσεις των συλλόγων
Σύμφωνα με το νέο επιχειρηματικό σχέδιο, η συνολική αποτίμηση της EuroLeague και των σημερινών αδειοδοτημένων συλλόγων της προβλέπεται να ξεπεράσει τα 13 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η σημερινή εκτιμώμενη αξία της διοργάνωσης ανέρχεται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, ενώ η συνολική αξία των 13 συλλόγων-μετόχων υπολογίζεται σε 1,8 δισ. ευρώ.
Ο στόχος για το τέλος της δεκαετίας είναι η αξία της ίδιας της EuroLeague να φτάσει τα 7,98 δισ. ευρώ και η συνολική αποτίμηση των αδειοδοτημένων συλλόγων τα 5,4 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για συνολική προβλεπόμενη αξία 13,38 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 3,2 δισ. ευρώ σήμερα.
Η διοίκηση εκτιμά ότι η μετατροπή των δεκαετών αδειών σε μόνιμες εμπορικές συμμετοχές μπορεί να οδηγήσει σε άμεση αύξηση της αξίας κατά 25%, καθώς οι σύλλογοι θα αποκτήσουν ένα περιουσιακό στοιχείο με μεγαλύτερη διάρκεια και επενδυτική ασφάλεια.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ιδιοκτήτες των ομάδων. Μια μόνιμη συμμετοχή σε μια αναπτυσσόμενη διοργάνωση μπορεί να αποκτήσει αξία ανεξάρτητα από τα ετήσια αγωνιστικά αποτελέσματα, να προσελκύσει επενδυτές και να αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικών εταιρικών συναλλαγών.
Ωστόσο, οι αποτιμήσεις αυτές δεν αποτελούν διαθέσιμα κεφάλαια ή χρήματα που θα εισπράξουν οι ομάδες. Είναι προβλέψεις για την αξία των επιχειρήσεων και των εμπορικών τους δικαιωμάτων.
Τα 3,4 δισ. ευρώ και τι πραγματικά αναλογεί σε κάθε ομάδα
Το μεγαλύτερο άμεσο ενδιαφέρον για τους συλλόγους βρίσκεται στις προβλεπόμενες οικονομικές διανομές.
Η EuroLeague θέτει ως στόχο να διανείμει συνολικά 3,4 δισ. ευρώ στις συμμετέχουσες ομάδες κατά τη διάρκεια της δεκαετίας.
Από αυτά, τα 2,2 δισ. ευρώ προβλέπεται να προέλθουν από τα εμπορικά έσοδα της διοργάνωσης, ενώ τα υπόλοιπα 1,2 δισ. ευρώ αναμένεται να δημιουργηθούν από τα δικαιώματα εισόδου νέων franchise.
Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς το δεύτερο ποσό εξαρτάται από την επιτυχή ολοκλήρωση της επέκτασης και την πραγματική καταβολή των σχετικών δικαιωμάτων.
Τι σημαίνουν όμως αυτά τα ποσά για κάθε σύλλογο;
Εάν τα 3,4 δισ. ευρώ κατανέμονταν ισόποσα σε 20 ομάδες, θα αντιστοιχούσαν θεωρητικά σε 170 εκατ. ευρώ ανά ομάδα στη δεκαετία, δηλαδή 17 εκατ. ευρώ ετησίως.
Σε μια διοργάνωση 24 ομάδων, το αντίστοιχο ποσό θα περιοριζόταν σε περίπου 141,7 εκατ. ευρώ ανά ομάδα στη δεκαετία ή 14,2 εκατ. ευρώ ετησίως.
Πρόκειται, βέβαια, για καθαρά μαθηματικά παραδείγματα και όχι για επίσημη πρόβλεψη της EuroLeague.
Η πραγματική κατανομή θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των συμμετεχόντων, τα δικαιώματα των μετόχων, τις εμπορικές συμφωνίες, τα αγωνιστικά κριτήρια και τον μηχανισμό διανομής των εσόδων.
Επιπλέον, δεν είναι δεδομένο ότι οι ομάδες που θα συμμετέχουν σήμερα θα είναι οι ίδιες σε όλη τη δεκαετία ή ότι οι νέοι σύλλογοι θα αποκτήσουν αμέσως τα ίδια οικονομικά δικαιώματα με τους υφιστάμενους μετόχους.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της αλλαγής, οι σημερινές ετήσιες διανομές της EuroLeague προς τις ομάδες από τα εμπορικά έσοδα και τις αγωνιστικές επιβραβεύσεις υπολογίζονται σε περίπου 70 εκατ. ευρώ.
Ο νέος στόχος των 2,2 δισ. ευρώ από έσοδα αντιστοιχεί σε μέσο ετήσιο ποσό 220 εκατ. ευρώ για ολόκληρη τη διοργάνωση. Εφόσον επιτευχθεί, θα σηματοδοτήσει ουσιαστική μεταβολή στο οικονομικό μοντέλο του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Το «όχι» στο NBA Europe και η στρατηγική της ανεξάρτητης ανάπτυξης
Η ανακοίνωση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις εξελίξεις γύρω από το NBA Europe.
Στη συνάντηση της 6ης Οκτωβρίου, οι μέτοχοι της EuroLeague δεν αποδέχθηκαν την πρόταση συνεργασίας που είχε καταθέσει το NBA, όπως επιβεβαίωσαν δημοσιεύματα του Reuters και τοποθετήσεις συλλόγων.
Η απόρριψη αφορούσε τους συγκεκριμένους όρους της πρότασης και δεν σημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν τερματιστεί οριστικά.
Από την πλευρά τους, το NBA και η FIBA έχουν ξεκαθαρίσει ότι παραμένουν προσηλωμένα στη δημιουργία νέας ευρωπαϊκής διοργάνωσης, με στόχο την έναρξή της το 2027, ακόμη και χωρίς συμφωνία με τη EuroLeague.
Το ενδεχόμενο αυτό δημιουργεί μια πρωτόγνωρη συνθήκη ανταγωνισμού για το ευρωπαϊκό μπάσκετ.
Δύο διοργανώσεις θα μπορούσαν να διεκδικούν ταυτόχρονα κορυφαίους συλλόγους, τηλεοπτικούς συνεργάτες, χορηγούς, επενδυτικά κεφάλαια και φιλάθλους.
Η δημοσιοποίηση του δεκαετούς πλάνου αποτελεί, επομένως, και μια επιχειρηματική δήλωση ισχύος από τη EuroLeague.
Η διοργάνωση παρουσιάζει στους μετόχους και στους υποψήφιους επενδυτές ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης, επιδιώκοντας να αποδείξει ότι μπορεί να δημιουργήσει σημαντική πρόσθετη αξία χωρίς να παραχωρήσει τον έλεγχο του εμπορικού της μέλλοντος.
Ταυτόχρονα, οι υψηλότερες προβλεπόμενες αποτιμήσεις διαμορφώνουν ένα νέο πλαίσιο για οποιαδήποτε μελλοντική διαπραγμάτευση με το NBA.
Παναθηναϊκός, Ολυμπιακός και το αυξανόμενο ελληνικό ενδιαφέρον
Η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα θέση μέσα σε αυτή τη διαδικασία.
Ο Παναθηναϊκός και ο Ολυμπιακός συγκαταλέγονται στους 13 μετόχους της EuroLeague και αποτελούν μέρος του υφιστάμενου πυρήνα που σχεδιάζεται να μεταβεί στο νέο καθεστώς μόνιμων εμπορικών συμμετοχών.
Για τους δύο ελληνικούς συλλόγους, η εξέλιξη δεν αφορά μόνο τα μελλοντικά έσοδα, αλλά και την αξία της συμμετοχής τους στη διοργάνωση.
Η προοπτική αύξησης της εμπορικής αξίας των franchise μπορεί να ενισχύσει τη θέση τους στην ευρωπαϊκή αθλητική αγορά, ιδιαίτερα εφόσον συνδυαστεί με ανάπτυξη εσόδων από εισιτήρια, εταιρική φιλοξενία, χορηγίες και εμπορικές δραστηριότητες.
Το ελληνικό ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται στους δύο παραδοσιακούς εκπροσώπους.
Ο ΠΑΟΚ και ο Άρης έχουν επίσης συνδεθεί με τη διαδικασία επέκτασης της EuroLeague, με τις δύο ομάδες της Θεσσαλονίκης να επιδιώκουν μεγαλύτερο ρόλο στον νέο χάρτη του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Στην περίπτωση του ΠΑΟΚ, το επενδυτικό ενδιαφέρον και οι επαφές του Τέλη Μυστακίδη με στελέχη της EuroLeague έχουν δημιουργήσει προσδοκίες για μια μελλοντική συμμετοχή με μακροχρόνια προοπτική.
Αντίστοιχα, για τον Άρη έχουν υπάρξει δημοσιεύματα σχετικά με την κατάθεση φακέλου ενδιαφέροντος για franchise.
Ο διευθύνων σύμβουλος της EuroLeague, Τσους Μπουένο, έχει επιβεβαιώσει ότι η διοργάνωση βρίσκεται σε επαφές με τους δύο συλλόγους, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η ένταξή τους στο κορυφαίο επίπεδο προϋποθέτει μια διαδικασία οργανωτικής και οικονομικής προετοιμασίας.
Ένα πιθανό μοντέλο θα μπορούσε να περιλαμβάνει αρχική συμμετοχή στο EuroCup και σταδιακή μετάβαση στη EuroLeague, εφόσον πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Καμία από τις δύο ομάδες δεν έχει εξασφαλίσει franchise, ενώ η τελική μορφή της επέκτασης παραμένει υπό διαμόρφωση.
Η προοπτική παρουσίας περισσότερων ελληνικών συλλόγων στη διοργάνωση δημιουργεί σημαντικές εμπορικές δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα θέτει υψηλές απαιτήσεις σε επίπεδο επενδύσεων, εγκαταστάσεων και λειτουργικών εσόδων.
Είναι ρεαλιστικοί οι οικονομικοί στόχοι;
Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι οικονομικές προβλέψεις της EuroLeague μπορούν να επιβεβαιωθούν.
Η διοργάνωση επικαλείται τον πενταπλασιασμό των εμπορικών της εσόδων κατά την προηγούμενη δεκαετία, στοιχείο που δείχνει ότι διαθέτει ήδη ιστορικό σημαντικής ανάπτυξης.
Επιπλέον, η ύπαρξη 15 δεσμευτικών προσφορών, συνολικής αξίας 1,2 δισ. ευρώ, αποτελεί ένδειξη πραγματικού επενδυτικού ενδιαφέροντος για την επέκταση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα 1,2 δισ. ευρώ έχουν ήδη εισπραχθεί. Οι προσφορές θα πρέπει να αξιολογηθούν, να εγκριθούν και να μετατραπούν σε οριστικές συμφωνίες.
Το ίδιο ισχύει και για τις αποτιμήσεις.
Ο στόχος τριπλασιασμού της συνολικής αξίας των αδειοδοτημένων συλλόγων μέσα σε δέκα χρόνια αντιστοιχεί σε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης περίπου 11,6%.
Για την ίδια τη EuroLeague, η αύξηση από 1,4 σε 7,98 δισ. ευρώ προϋποθέτει μέσο ετήσιο ρυθμό ανατίμησης περίπου 19%.
Ο δεύτερος στόχος είναι ιδιαίτερα απαιτητικός, καθώς συνεπάγεται όχι μόνο ανάπτυξη εσόδων, αλλά και σημαντική ενίσχυση της αξίας που οι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να αποδώσουν στη διοργάνωση.
Η επέκταση, τα νέα τηλεοπτικά συμβόλαια, οι εμπορικές συνεργασίες και η ψηφιακή αξιοποίηση της σχέσης με τους φιλάθλους θα πρέπει να δημιουργήσουν ουσιαστική και διατηρήσιμη αύξηση των οικονομικών μεγεθών.
Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση αποτελεί ο στόχος της οικονομικής βιωσιμότητας των συλλόγων.
Σήμερα, η EuroLeague εκτιμά ότι περίπου το 40% των αδειοδοτημένων ομάδων λειτουργεί με οικονομικά βιώσιμο μοντέλο. Το νέο σχέδιο προβλέπει ότι το ποσοστό θα φτάσει στο 100% έως το τέλος της πρώτης φάσης εφαρμογής του.
Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει συνδυασμό αυξημένων εσόδων, αποτελεσματικότερων οικονομικών ελέγχων και περιορισμού της εξάρτησης από τη συνεχή χρηματοδότηση των ιδιοκτητών.
Σε αυτή την κατεύθυνση, η EuroLeague σχεδιάζει αυστηρότερους κανόνες οικονομικής λειτουργίας, αλλά και επενδύσεις σε ψηφιακές υπηρεσίες, τεχνολογία και αναβάθμιση γηπέδων.
Μια δεκαετία που θα καθορίσει το επιχειρηματικό μέλλον του ευρωπαϊκού μπάσκετ
Το νέο επιχειρηματικό σχέδιο της EuroLeague είναι περισσότερο από μια σειρά οικονομικών προβλέψεων.
Αποτελεί προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της αξίας του ευρωπαϊκού συλλογικού μπάσκετ, σε μια περίοδο κατά την οποία το NBA διεκδικεί ενεργό ρόλο στην ίδια αγορά.
Η μετατροπή των αδειών σε franchise, η προσέλκυση νέων επενδυτών και η αύξηση των οικονομικών διανομών μπορούν να δημιουργήσουν διαφορετικές συνθήκες για τους συλλόγους.
Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στους σημερινούς οικονομικούς δείκτες και στους στόχους του 2036 παραμένει μεγάλη.
Το πραγματικό μέτρο επιτυχίας δεν θα είναι μόνο εάν η EuroLeague και οι ομάδες της αποκτήσουν υψηλότερες αποτιμήσεις, αλλά εάν αυτές συνοδευτούν από πραγματική κερδοφορία, σταθερά έσοδα και μικρότερη ανάγκη χρηματοδότησης από τους μετόχους.
Για τον Παναθηναϊκό, τον Ολυμπιακό και τους υπόλοιπους ελληνικούς συλλόγους που διεκδικούν θέση στο νέο οικοσύστημα, οι αποφάσεις της επόμενης περιόδου ενδέχεται να καθορίσουν την εμπορική τους προοπτική για πολλά χρόνια.
Και για το ευρωπαϊκό μπάσκετ συνολικά, το σημαντικότερο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα αναπτυχθεί μέσα από τη συνεργασία της EuroLeague με το NBA ή μέσα από τον ανταγωνισμό δύο διαφορετικών επιχειρηματικών μοντέλων;
