Από τις εκδόσεις «ΤΟ ΔΟΝΤΙ» κυκλοφορεί το νέο βιβλίο του Τάσσου Σταθόπουλου «Ολυμπιακός Πατρών (1925-2025) Από την προσφυγιά στο γήπεδο».
Ο συγγραφέας στις 180 σελίδες του λευκώματος καταπιάνεται με την ιστορία ενός εκ των σημαντικότερων διαχρονικά σωματείων της Πάτρας, του Ολυμπιακού, από την ίδρυσή του το 1925 έως σήμερα.
Μιας ομάδας που ξέφυγε από τα στενά τοπικά όρια και ευτύχησε να αγωνιστεί μέχρι τη Β’ Εθνική (νυν Super Leage 2).
Πρόκειται ουσιαστικά για την ιστορία της συνοικίας των Προσφυγικών στην Πάτρα, εκεί δηλαδή όπου εγκαταστάθηκαν οι κυνηγημένοι στα γεγονότα του ’22 Μικρασιάτες και που αμέσως μετά φρόντισαν να αφήσουν το στίγμα τους στην κοινωνική ζωή της πόλης με την ίδρυση του Ολυμπιακού Πατρών.
![](https://sportbiz.gr/wp-content/uploads/2026/01/stegno-image320x100.png")
Η ομάδα, τα πρόσωπα, οι διακρίσεις, η δράση, το γήπεδο και η γειτονιά είναι μερικά από τα κεφάλαια της σημαντικής αυτής εκδοτικής προσπάθειας, στην οποία περιλαμβάνονται δεκάδες φωτογραφίες – ντοκουμέντα.
Ο Ολυμπιακός Πατρών, στο κατώφλι της δεύτερης εκατονταετηρίδας του, προσφέρει στους φίλους του και στην πόλη των Πατρών την ιστορία των πρώτων εκατό χρόνων του.
Η τραγωδία της Μικρασιατικής Εκστρατείας είχε τεράστιες συνέπειες σε όλο τον Ελληνισμό. Δεν είναι μόνο το γεγονός πως χάθηκαν για πάντα κοιτίδες ελληνισμού, χιλιάδων χρόνων στην Ιωνία, ούτε ασφαλώς ο αφανισμός χιλιάδων ανθρώπων.
Είναι και το γεγονός πως ένα κράτος που «δυστυχούσε οικονομικά» από την υπερδεκαετή πολεμική του εμπλοκή (Α’ και Β’ Βαλκανικοί, Α’ Παγκόσμιος, Μικρασιατική Εκστρατεία) υποχρεώθηκε, θέλοντας και μη, να εντάξει και να περιθάλψει περισσότερο από 1,5 εκατομμύρια πρόσφυγες, από τον Σεπτέμβριο του 1922, έως και την εφαρμογή της Συνθήκης της Άγκυρας το 1930, για την ανταλλαγή πληθυσμών.
Χιλιάδες εξ αυτών απέκτησαν νέα πατρίδα, στα μέρη μας.
Υπολογίζεται πως περίπου 8.000 ήρθαν στην Πάτρα μετά το 1922, ο μικρότερος αριθμός σε σχέση με άλλες πόλεις. Μαζί τους έφεραν τη δική τους κουλτούρα, όπως αυτή εκφραζόταν από τις καθημερινές δουλειές μέχρι την τέχνη.
Σ’ ένα προάστιο της Πάτρας κοντά στα Γύφτικα και πλησίον του Διακονιάρη στήνονται διαδοχικά Προσφυγικοί καταυλισμοί.
Οικογένειες ολόκληρες προσπαθούν να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους από την αρχή. Αποκτούν δικό τους σχολείο, φτιάχνουν την εκκλησιά τους, αλλά και την ποδοσφαιρική τους ομάδα. Τον Ολυμπιακό Πατρών, πού φέτος συμπληρώνει 100 χρόνια από την ίδρυσή του.
Φυσικά συνέβαλαν αποφασιστικά στην εξάπλωση του ποδοσφαίρου, το οποίο είχε ακμάσει από τα τέλη του 19ου αιώνα στην Μικρά Ασία με ομάδες όπως ο Απόλλων, ο Πανιώνιος, ο Ορφέας κ.ά.
Πρέπει πάντως να σημειωθεί πως το ποδόσφαιρο σε κείνες τις φτωχογειτονιές έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές και εξαπλώθηκε πολύ γρήγορα επειδή δεν «απαιτούσε» ιδιαίτερα προσόντα ή χαρακτηριστικά. Στις αρχές του αιώνα ο αθλητισμός ήταν υπόθεση για πολύ λίγους: Δεν ήταν εύκολο για κάποιον νεαρό των κατώτερων λαϊκών στρωμάτων να μπορέσει να αθληθεί. Ενα μαγιό ή ένα ζευγάρι παπούτσια είχαν εξαιρετικά μεγάλο κόστος. Οι ελεύθερες ώρες ήταν σαφώς περιορισμένες ώστε να αναλωθεί σε αθλητικά παιχνίδια, ενώ ήταν ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας το γεγονός ότι πολύ δύσκολα μπορούσε να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του αθλητισμού.
Η κακή διατροφή των περισσότερων νέων της χαμηλοαστικής και εργατικής τάξης, έπαιζε καταλυτικό ρόλο. Ας μην λησμονούμε πως μόλις τις δεκαετίες μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο, ο μ.ό. ύψους των Ελλήνων άρχιζε να πλησιάζει τα διεθνή στάνταρ, προϊόν ασφαλώς της βελτίωσης της διατροφής. Για την προπολεμική περίοδο, ούτε λόγος να γίνεται.
Αντίθετα, νέοι από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα είχαν και την οικονομική δυνατότητα, αλλά και τον ελεύθερο χρόνο ώστε να ασχοληθούν με τον αθλητισμό. Τουλάχιστον αυτό εξάγεται από την «ανάλυση» της προέλευσης των πρώτων αθλητών στίβου, κολύμβησης, πόλο, τένις κ.α.
H ιστορία του Ολυμπιακού Πατρών, του μεγαλύτερου από τα προσφυγικά σωματεία, ξεκινά τον Ιούλιο του 1925 όταν ιδρύεται από έξι παίκτες της Παναχαϊκής και τέσσερις του Λευκού Αστέρα -όλοι τους πρόσφυγες- ως Ερμής με χρώματα το μπλε και το άσπρο, αλλά μέσα σε ένα μήνα αλλάζει ονομασία (Ολυμπιακός) και αναγνωρίζεται επίσημα. Το πρώτο παιχνίδι στην ιστορία του το έδωσε κόντρα στον Λευκό Αστέρα, ως Ερμής, που ήταν και το μοναδικό που έδωσε με αυτό το όνομα. Ως Ολυμπιακός τον πρώτο αγώνα τον έδωσε με αντίπαλο το Αγγλικό ατμόπλοιο «Cavallo» νικώντας με 7-1. Το πρώτο επίσημο παιχνίδι του ήταν στις 9 Νοεμβρίου 1925, κόντρα στην Παναχαϊκή (νίκησε 2-0) για το πρωτάθλημα της περιόδου 1925-1926, το οποίο τελικά και κατέκτησε.
Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Λαμπρή Ιστορία! Ο Ολυμπιακός Πατρών ευτύχησε να αφήσει το αποτύπωμά του, ισχυρότατο, στον αχαϊκό αθλητισμό και στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Πρωταγωνίστησε στην Πάτρα, αγωνίστηκε στο Κύπελλο Ελλάδας και στις εθνικές κατηγορίες, μετείχε ως μεγάλο κλαμπ σε τουρνέ στις χαμένες πατρίδες, ανέδειξε σπουδαίους ποδοσφαιριστές, έγινε -στα αγγλικά πρότυπα- η αγαπημένη ομάδα της γειτονιάς, έδωσε διέξοδο σε δεκάδες πιτσιρίκια και νέους της περιοχής, που δεν είχαν άλλη διασκέδαση. Παρά να βλέπουν κάθε Κυριακή τον Καπανδρίτη, τον Στραβοπόδη, τον Πεφάνη, τον Λαγογιάννη και τόσους ακόμα.
Το βιβλίο δεν είναι, και πώς θα μπορούσε άλλωστε, η ιστορία του Ολυμπιακού. Είναι όμως μια προσπάθεια στο να γνωρίσουμε την ιστορία του. Μέσα από ένα ταξίδι στο χρόνο με την καταγραφή μικρών και μεγάλων στιγμών του.
Οι ερυθρόλευκες επιφυλλίδες της προσεγμένης έκδοσης, είναι οφειλόμενη τιμή σε όσους υπηρέτησαν τον ένδοξο αυτό σύλλογο.
