Η απήχηση των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 στην επαρχιακή Ελλάδα

Στην αθλητική ειδησεογραφία των ημερών ξεχώρισε η είδηση για την επαναλειτουργία, μετά από 14 χρόνια εγκατάλειψης του κλειστού Παιανίας.

Ήταν ένα έργο που δεν κόστισε πολύ (περίπου 11-12 εκατ. ευρώ), με την αρχική μελέτη να προβλέπει υπαίθριο κέντρο για συναυλίες, πάρκο, ποδηλατόδρομους, κολυμβητήριο κ.ά. Αυτά δεν έγιναν ποτέ, καθώς θα εκτοξευόταν το κόστος και σε συνδυασμό ότι δεν έμενε και πολύς χρόνος, αποφασίστηκε να λειτουργήσει σε χρόνο-ρεκόρ. Μάλιστα, τα στάδια λειτούργησαν χωρίς πολεοδομική άδεια το καλοκαίρι του 2003, ώστε να χρησιμοποιηθούν τον χειμώνα πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Στην επικαιρότητα ασφαλώς και οι εργασίες διαμόρφωσης του παλαιού αεροδρομίου στο Ελληνικό, σε μια σύγχρονη περιοχή, με αθλητικές εγκαταστάσεις, που όμως η διαμόρφωση της περιοχής είχε ως αποτέλεσμα να κατεδαφιστούν πολλές ολυμπιακές εγκαταστάσεις του 2004.

Γενικά οι εγκαταστάσεις «Αθήνα 2004» και η μεταολυμπιακή αξιοποίησή τους, παραμένει κηλίδα για τον τρόπο που λειτουργεί το Κράτος.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αθήνας το 2004 κόστισαν περίπου 8,5 έως 9 δισεκατομμύρια ευρώ, με τα ~6,5 δισ. να αφορούν τα ολυμπιακά έργα και υποδομές, περιλαμβάνοντας δαπάνες του Δημοσίου και της Οργανωτικής Επιτροπής “Αθήνα 2004”, με κάποιες εκτιμήσεις να αναφέρουν μικρότερο κόστος αν εξαιρούνται οι υποδομές, αλλά γενικά το τελικό κόστος ήταν πολύ υψηλότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις. 

Όπως και να έχει οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 αποτέλεσαν ένα τεράστιο οικονομικό εγχείρημα για την Ελλάδα, με το τελικό κόστος να ξεπερνά κατά πολύ τις αρχικές προβλέψεις, σύμφωνα με μελέτες και αναλύσεις της εποχής.

Να σημειωθεί εξάλλου πως τα μεταγενέστερα χρόνια φάνηκε ότι το συνολικό κόστος της διοργάνωσης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πρόκληση της ελληνικής οικονομικής κρίσης δημόσιου χρέους που ξεκίνησε το 2008 και τη μακροχρόνια περίοδο των μνημονίων που ακολούθησε.

Κάποια στοιχεία δείχνουν ότι τα επίπεδα του δημόσιου χρέους δεν επηρεάστηκαν σημαντικά στα χρόνια πριν την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, η οποία χτύπησε τότε βαρύτατα τη χώρα, ενώ επίσης το κόστος των Αγώνων, στη συνολική χρονική διάρκεια των 7 ετών της προετοιμασίας τους, που ανήλθε στα 7,2 δισεκατομμύρια δολάρια (συμπεριλαμβανομένων 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ασφάλεια, καθώς είχαν υπάρξει αβάσιμες αναφορές για πιθανή τρομοκρατία, κυρίως διότι έτυχε να είναι η πρώτη Θερινή Ολυμπιάδα μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001), ήταν ένα ελάχιστο κλάσμα του ΑΕΠ και του δημόσιου χρέους της χώρας

ΠΛΗΣΙΑΣΑΜΕ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Το έλλειμμα εκείνης της χρονιάς ανήλθε στο 6,1% του ΑΕΠ και το χρέος στο 110,6% του ΑΕΠ, το υψηλότερο μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αδιαμφισβήτητα η ελληνική κρίση χρέους και η εποχή των μνημονίων αποτέλεσε συνισταμένων πολλών παραγόντων. Οι Αγώνες του 2004 όξυναν τα διαρθρωτικά προβλήματα που ταλάνιζαν επί δεκαετίες τη χώρα, με κατασπατάληση δημοσίου χρήματος και αλόγιστο δανεισμό.

Σε κάθε περίπτωση οι Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2004, γνωστοί και ως Αγώνες της 28ης Ολυμπιάδας, ήταν μία κολοσσιαία διεθνής αθλητική διοργάνωση για τα δεδομένα της Ελλάδας. Συμμετείχαν 10.625 αθλητές (6.296 άντρες και 4.329 γυναίκες), μαζί με 5.500 προπονητές και συνοδούς, από 201 χώρες.

Και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση το γεγονός πως σχεδόν καμία μεγάλη διοργάνωση -σε οποιοδήποτε σπορ- δεν φιλοξενήθηκε έκτοτε και για πολλά χρόνια, στην Ελλάδα.

ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ

Στο Ολυμπιακό Αθλητικό Κέντρο Αθηνών έλαβε χώρα ένας μεγάλος αριθμός αθλημάτων, ενώ τα υπόλοιπα διεξήχθησαν στα προάστια της πόλης αλλά και στην Αττική. Εκτός πρωτευούσης έγινε το ολυμπιακό τουρνουά ποδοσφαίρου, στις πόλεις: Θεσσαλονίκη, Βόλο, Πάτρα και Ηράκλειο και φυσικά το αγώνισμα της σφαιροβολίας στο αρχαίο Στάδιο της Ολυμπίας.

ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Αναλυτικά οι εγκαταστάσεις στην Αθήνα:

ΟΑΚΑ

• Ολυμπιακό Στάδιο Αθηνών (Στίβος & Τελικός ποδοσφαίρου)

• Ολυμπιακό Στάδιο Υγρού Στίβου– καταδύσεις, κολύμβηση, συγχρονισμένη κολύμβηση, υδατοσφαίριση

• Ολυμπιακό Γήπεδο Αντισφαίρισης – Αντισφαίριση

• Ολυμπιακό Ποδηλατοδρόμιο Αθήνας – ποδηλασία πίστας

• Olympic Indoor Hall – καλαθοσφαίριση (τελικός), ενόργανη γυμναστική

Ζώνη Ελληνικού

• Fencing Hall – ξιφασκία

• Helliniko Indoor Arena – Καλαθοσφαίριση, Χειροσφαίριση (τελικός)

• Ολυμπιακό Κέντρο Μπέιζμπολ – μπέιζμπολ

• Ολυμπιακό Κέντρο Κανόε Καγιάκ– Κανό (σλάλομ)

• Ολυμπιακό Κέντρο Χόκεϊ– Χόκεϊ επί χόρτου

• Ολυμπιακό Στάδιο Σόφτμπολ– Σόφτμπολ

Ζώνη Φαλήρου

• Ολυμπιακό Κέντρο Πετοσφαίρισης επί άμμου Φαλλήρου – Πετοσφαίριση επί άμμου

• Faliro Sports Pavilion Arena – χειροσφαίριση, τάεκβοντο

• Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας – Πετοσφαίριση

Ζώνη Γουδίου

• Goudi Olympic Hall – μπάτμιντον

• Ολυμπιακό Κέντρο Σύγχρονου Πεντάθλου – Σύγχρονο Πένταθλο

Ζώνη Μαρκόπουλου

• Ολυμπιακό Κέντρο Ιππασίας Μαρκόπουλου – Ιππασία

• Ολυμπιακό Κέντρο Σκοποβολής Μαρκόπουλου – σκοποβολή

Στάδια Ποδοσφαίου

• Γήπεδο Γεώργιος Καραϊσκάκης

Άλλα Στάδια

• Ολυμπιακό Κέντρο Ιστιοπλοΐας Αγίου Κοσμά – ιστιοπλοΐα

• Ano Liosia Olympic Hall – τζούντο, πάλη

• Galatsi Olympic Hall – Ρυθμική Γυμναστική, επιτραπέζια αντισφαίριση

• Πλατεία Κοτζιά – ποδηλασία δρόμου

• Μαραθώνας – μαραθώνιος

• Nikaia Olympic Weightlifting Hall – άρση βαρών

• Παναθηναϊκό Στάδιο– τοξοβολία, μαραθώνιος

• Peristeri Olympic Boxing Hall – πυγμαχία

• Ολυμπιακό Κέντρο Κωπηλασίας Σχοινιά – κανόε σπρίντ, κωπηλασία

• Ολυμπιακό Κέντρο Βουλιαγμένης – ποδηλασία δρόμου, τρίαθλο

Η ΑΠΗΧΗΣΗ

Πόση όμως ήταν η απήχηση των αγώνων; Μπορεί να αποφεύχθηκε το φιάσκο του 1997, όταν στο παγκόσμιο πρωτάθλημα στίβου στο ΟΑΚΑ επιστρατεύθηκαν χιλιάδες οπλίτες ως θεατές για να γεμίσουν κάπως οι κερκίδες, αλλά και πάλι η προσέλευση το 2004 υστέρησε άλλων διοργανώσεων Ο.Α. Κορυφαία όλων είναι η Ολυμπιάδα του Παρισιού (2024) με 9.500.000 εισιτήρια.

Πιο αναλυτικά, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας το 2004 διατέθηκαν συνολικά 5,3 εκατομμύρια εισιτήρια προς πώληση.  Από αυτά, πωλήθηκαν τελικά περίπου 3,58 εκατομμύρια εισιτήρια (ποσοστό πώλησης 71%). Παρά το γεγονός ότι ένα σημαντικό μέρος των εισιτηρίων παρέμεινε αδιάθετο, η διοργάνωση της Αθήνας κατάφερε να ξεπεράσει σε συνολικές πωλήσεις προηγούμενες διοργανώσεις όπως της Σεούλ (1988) και της Βαρκελώνης (1992). Οι πωλήσεις απέφεραν έσοδα που ξεπέρασαν τον στόχο των 183 εκατομμυρίων ευρώ. Τέλος, η Τρίτη 10 Αυγούστου 2004 (λίγο πριν την τελετή έναρξης) αποτέλεσε ημέρα ρεκόρ με την πώληση 88.317 εισιτηρίων σε ένα 24ωρο.

Γενικά οι θεατές των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων έχουν αυξηθεί ραγδαία από την αναβίωσή τους το 1896, φτάνοντας σε ιστορικά ρεκόρ στις πρόσφατες διοργανώσεις.

• Αθήνα 1896: Στην έναρξη των πρώτων σύγχρονων αγώνων στο Καλλιμάρμαρο παρευρέθηκαν περισσότεροι από 60.000 θεατές. Συνολικά, περίπου 100.000 άνθρωποι παρακολούθησαν την τελετή έναρξης.

• Ατλάντα 1996: Κατείχε για χρόνια το ρεκόρ προσέλευσης με 8,3 εκατομμύρια εισιτήρια.

• Παρίσι 2024: Κατέρριψε κάθε προηγούμενο ρεκόρ με 9,5 εκατομμύρια πωληθέντα εισιτήρια (και 12,1 εκατομμύρια μαζί με τους Παραολυμπιακούς). Επιπλέον, σχεδόν 1 εκατομμύριο άνθρωποι παρακολούθησαν δωρεάν στους δρόμους τα αγωνίσματα ποδηλασίας δρόμου.

• Σίδνεϊ 2000: Διατηρεί το ρεκόρ προσέλευσης σε μονό αγώνισμα (στίβος) με 112.524 θεατές σε μία ημέρα. 

Η ΤΗΛΕΘΕΑΣΗ

Πέρα από τους φυσικούς θεατές, οι σύγχρονοι αγώνες προσελκύουν δισεκατομμύρια μέσω της τεχνολογίας:

• Παρίσι 2024: Υπολογίζεται ότι 5 δισεκατομμύρια άνθρωποι (84% του δυνητικού παγκόσμιου κοινού) παρακολούθησαν τους αγώνες μέσω τηλεόρασης και ψηφιακών πλατφορμών.

• Πεκίνο 2008: Κατέχει το ρεκόρ τηλεθέασης με 4,7 δισεκατομμύρια τηλεθεατές παγκοσμίως. 

• Για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες Μιλάνο – Κορτίνα 2026, οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα προσελκύσουν περίπου 2 εκατομμύρια επισκέπτες στη βόρεια Ιταλία. Οι διοργανωτές έχουν ήδη ξεκινήσει τη διάθεση πακέτων φιλοξενίας και εισιτηρίων για εμβληματικούς χώρους, όπως το Στάδιο Σαν Σίρο και η Αρένα της Βερόνας. 

ΤΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ

Τέλος, ένα στοιχείο που αποδεικνύει το πόσο η επαρχία αγκάλιασε τους αγώνες αποτυπώνεται στα εισιτήρια του ποδοσφαιρικού τουρνουά των ανδρών.

Τα επίσημα στοιχεία των αγώνων ανά γήπεδο είναι χαρακτηριστικά:

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 25.152

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 17.123

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 3.320

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 5.318

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 1.119

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 4.080

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 6.213

Καυτανζόγλειο Στάδιο Θεσσαλονίκης Θεατές: 5.203

Πανθεσσαλικό Στάδιο Βόλου Θεατές: 10.104

Πανθεσσαλικό Στάδιο Βόλου Θεατές: 21.597

Πανθεσσαλικό Στάδιο Βόλου Θεατές: 7.012

Πανθεσσαλικό Στάδιο Βόλου Θεατές: 9.487

Πανθεσσαλικό Στάδιο Βόλου Θεατές: 6.813

Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου Θεατές: 15.757

Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου Θεατές: 8.857

Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου Θεατές: 3.212

Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου Θεατές: 7.581

Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου Θεατές: 11.218

Παγκρήτιο Στάδιο Ηρακλείου Θεατές: 10.023

Παμπελοποννησιακό Στάδιο Πάτρας Θεατές: 14.657

Παμπελοποννησιακό Στάδιο Πάτρας Θεατές: 5.112

Παμπελοποννησιακό Στάδιο Πάτρας Θεατές: 7.214

Παμπελοποννησιακό Στάδιο Πάτρας Θεατές: 5.689

Παμπελοποννησιακό Στάδιο Πάτρας Θεατές: 4.019

Παμπελοποννησιακό Στάδιο Πάτρας Θεατές: 9.292

ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΡΕΚΟΡ

Η μεγαλύτερη προσέλευση που έγινε ποτέ στα ελληνικά χρονικά, σε αγώνα τοπικού πρωταθλήματος, οποιασδήποτε ΕΠΣ της Ελλάδας, σημειώθηκε στην Πάτρα με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες! Περίοδος 2003-’04 και ο αγώνας της Α’ ΕΠΣ Αχαΐας, Ζαβλάνι – Αστραπή Ψαροφαΐου, έγινε στο Παμπελοποννησιακό Στάδιο, μπροστά σε δέκα χιλιάδες θεατές και μάλιστα υπό βροχή. Κόπηκαν δε 6.322 εισιτήρια! Η εξήγηση είναι απλή. Το παιχνίδι, συν τοις άλλοις είχε χαρακτήρα test – event για το ποδοσφαιρικό τουρνουά των Ολυμπιακών Αγώνων που ακολουθούσε σε λίγες ημέρες!